İlk Türk devletlerinde görülen 'kurultay' adı verilen meclisin temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Vergi toplamak
B) Kanunları uygulamak
C) Devlet işlerini görüşmek ve kararlar almak
D) Orduyu yönetmek
Sevgili öğrenciler, bu soruda İlk Türk devletlerinin önemli bir kurumu olan 'kurultay'ın temel görevi hakkında bilgi isteniyor. Gelin, seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Kurultay Nedir?
İlk Türk devletlerinde kurultay, devletin en önemli siyasi ve idari organlarından biriydi. Hakan (kağan), boy beyleri (kabile liderleri) ve önemli devlet adamlarının katıldığı bir meclisti. Bu meclis, devletin geleceği için çok kritik kararların alındığı bir platformdu.
- A) Vergi toplamak:
Vergi toplama işi, genellikle devletin maliye ile ilgili birimleri veya görevlileri tarafından yapılırdı. Kurultay, vergi politikalarını belirleyebilir veya yeni vergiler hakkında kararlar alabilirdi ancak doğrudan vergi toplama görevi yoktu. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Kanunları uygulamak:
Kanunları uygulamak, yani yürütme görevi, Hakan ve ona bağlı devlet görevlilerinin işidir. Kurultay, kanunların yapılmasına veya değiştirilmesine karar verebilirdi ama mevcut kanunları uygulamak onun görevi değildi. Bu yüzden B seçeneği de doğru değildir.
- C) Devlet işlerini görüşmek ve kararlar almak:
İşte bu, kurultayın en temel ve en önemli görevidir! Kurultayda savaş ve barış kararları, yeni Hakan'ın seçimi (veraset), önemli yasaların çıkarılması, göç kararları, büyük seferler gibi devletin kaderini etkileyen tüm önemli konular görüşülür ve karara bağlanırdı. Hakan bile kurultayın kararlarına uymak zorundaydı, bu da onun ne kadar güçlü bir meclis olduğunu gösterir. Bu nedenle C seçeneği doğru cevaptır.
- D) Orduyu yönetmek:
Orduyu doğrudan yönetmek, yani askeri stratejileri belirlemek, birliklere komuta etmek Hakan'ın ve askeri komutanların (subaşılar) göreviydi. Kurultay, bir savaşa girilip girilmeyeceğine karar verebilirdi ama ordunun günlük yönetimi veya savaş taktikleri ile ilgilenmezdi. Bu yüzden D seçeneği de doğru değildir.
Gördüğümüz gibi, kurultay İlk Türk devletlerinde devletin yönetiminde çok merkezi bir role sahipti ve temel görevi devletin önemli meselelerini görüşmek ve bu konularda kararlar almaktı.
Cevap C seçeneğidir.
