Bu soruda, maddelerin geçirdiği değişim türlerini anlamamız gerekiyor. Maddeler iki tür değişim geçirebilir: fiziksel değişim ve kimyasal değişim.
- Fiziksel değişim: Maddenin sadece dış görünüşü, hali (katı, sıvı, gaz) veya şekli değişir. Maddenin kimyasal yapısı ve kimliği aynı kalır. Yeni bir madde oluşmaz. Örneğin, suyun buharlaşması veya donması, kağıdın yırtılması. Bu değişimler genellikle geri döndürülebilir.
- Kimyasal değişim: Maddenin kimyasal yapısı değişir ve tamamen yeni maddeler oluşur. Bu değişimler genellikle geri döndürülemez veya zor döndürülür. Örneğin, yanma, paslanma, pişme.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Demirin paslanması: Demir, havadaki oksijenle tepkimeye girerek pas (demir oksit) adı verilen yeni bir madde oluşturur. Demirin kimyasal yapısı değiştiği için bu bir kimyasal değişimdir.
- B) Kağıdın yanması: Kağıt yandığında kül, karbondioksit ve su buharı gibi tamamen farklı maddelere dönüşür. Kağıdın kimyasal yapısı değiştiği için bu da bir kimyasal değişimdir.
- C) Suyun donması: Su ($H_2O$) donduğunda sıvı halden katı hale (buz) geçer. Ancak moleküllerin yapısı (hala $H_2O$) değişmez. Sadece moleküllerin birbirine göre düzeni ve enerjisi değişir. Bu nedenle, suyun donması bir fiziksel değişimdir.
- D) Yemeğin pişmesi: Yemek pişirildiğinde içindeki proteinler, karbonhidratlar ve yağlar ısı etkisiyle kimyasal tepkimelere girer. Bu tepkimeler sonucunda yemeğin tadı, kokusu, rengi ve besin değeri değişir, yani kimyasal yapısı farklılaşır. Bu bir kimyasal değişimdir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, suyun donması maddenin kimliğini değiştirmeden sadece halini değiştirdiği için fiziksel bir değişimdir.
Cevap C seçeneğidir.
