6. sınıf Öznel ve nesnel yargı nedir? Nasıl ayırt edilir? Test 1

Çanakkale Savaşı, 1915-1916 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında Gelibolu Yarımadası'nda gerçekleşen deniz ve kara muharebeleridir. Bu savaş, Türk tarihinde önemli bir dönüm noktası olmuş ve Mustafa Kemal Atatürk'ün askeri dehasının ortaya çıkmasında büyük rol oynamıştır.
Yukarıdaki metne göre aşağıdakilerden hangisi öznel bir yargıdır?

A) Çanakkale Savaşı, 1915-1916 yılları arasında gerçekleşmiştir.
B) Mustafa Kemal Atatürk'ün askeri dehasının ortaya çıkmasında büyük rol oynamıştır.
C) Çanakkale Savaşı, Türk milletinin en şanlı zaferlerinden biridir.
D) Savaş, Gelibolu Yarımadası'nda yapılmıştır.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden Çanakkale Savaşı ile ilgili verilen metne göre hangi seçeneğin "öznel bir yargı" olduğunu bulmamız isteniyor. Öncelikle "öznel yargı" ve "nesnel yargı" kavramlarını hatırlayalım:

• Nesnel yargı: Kişiden kişiye değişmeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir, herkesçe kabul gören yargılardır. Genellikle sayılar, tarihler, yerler gibi somut bilgiler içerir.
• Öznel yargı: Kişinin kendi duygu, düşünce ve beğenilerini içeren, kişiden kişiye değişebilen, kanıtlanması mümkün olmayan yargılardır. Genellikle "güzel", "önemli", "en iyi", "şanlı" gibi kişisel değerlendirme ifade eden kelimeler içerir.

Şimdi metni ve seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:

• Metinde verilen bilgiler:
  • Çanakkale Savaşı, 1915-1916 yılları arasında gerçekleşti. (Nesnel)
  • Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında oldu. (Nesnel)
  • Gelibolu Yarımadası'nda gerçekleşti. (Nesnel)
  • Deniz ve kara muharebeleridir. (Nesnel)
  • Türk tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu. (Genel kabul görmüş tarihsel bir değerlendirme, metinde nesnel bir bilgi olarak sunulmuş.)
  • Mustafa Kemal Atatürk'ün askeri dehasının ortaya çıkmasında büyük rol oynadı. (Genel kabul görmüş tarihsel bir değerlendirme, metinde nesnel bir bilgi olarak sunulmuş.)
• Seçeneklerin analizi:
  • A) Çanakkale Savaşı, 1915-1916 yılları arasında gerçekleşmiştir.

    Bu bilgi, metinde açıkça belirtilen ve tarihsel olarak doğruluğu kanıtlanabilir bir bilgidir. Kişiden kişiye değişmez. Bu nedenle nesnel bir yargıdır.

  • B) Mustafa Kemal Atatürk'ün askeri dehasının ortaya çıkmasında büyük rol oynamıştır.

    Bu ifade de metinde aynen yer almaktadır. Çanakkale Savaşı'nın Mustafa Kemal Atatürk'ün askeri kariyeri üzerindeki etkisi, tarihçiler tarafından genel kabul görmüş bir gerçektir. Metinde bir yorumdan ziyade, savaşın bir sonucu olarak sunulmuştur. Bu nedenle nesnel bir yargıdır.

  • C) Çanakkale Savaşı, Türk milletinin en şanlı zaferlerinden biridir.

    Bu ifade, metinde yer almamaktadır. "En şanlı zaferlerinden biri" ifadesi, kişisel bir duygu, beğeni ve değerlendirme içerir. Bir zaferin "şanlı" olup olmadığı veya "en şanlı" olup olmadığı kişiden kişiye değişebilecek bir yorumdur, herkesçe aynı şekilde kabul edilmeyebilir. Bu nedenle öznel bir yargıdır.

  • D) Savaş, Gelibolu Yarımadası'nda yapılmıştır.

    Bu bilgi, metinde açıkça belirtilen ve coğrafi olarak doğruluğu kanıtlanabilir bir bilgidir. Kişiden kişiye değişmez. Bu nedenle nesnel bir yargıdır.

Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki ifade kişisel bir değerlendirme içerdiği için özneldir. Diğer seçenekler ise metinde yer alan veya metinden çıkarılabilecek, doğruluğu kanıtlanabilir nesnel bilgilerdir.

Cevap C seçeneğidir.