Sevgili öğrenciler, Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi niteliğinde çok önemli bir belgedir. Bu antlaşma ile yeni Türk devletinin sınırları, bağımsızlığı ve uluslararası konumu belirlenmiştir. Ancak bazı konular tam olarak çözüme kavuşturulamamış veya ilerleyen dönemlerde yeni sorunlara yol açmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sınırlar: Lozan Antlaşması ile Türkiye'nin batı sınırları (Meriç Nehri), güney sınırları (Suriye sınırı) ve doğu sınırları büyük ölçüde belirlenmiştir. Irak sınırı ise Musul sorunu nedeniyle daha sonra İngiltere ile ikili görüşmelere bırakılmış olsa da, genel olarak kara sınırları konusunda önemli çözümler üretilmiştir. Dolayısıyla sınırlar konusu büyük ölçüde çözüme kavuşturulmuştur.
- B) Kapitülasyonlar: Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalan ve Türk ekonomisi ile bağımsızlığını kısıtlayan kapitülasyonlar, Lozan Antlaşması ile tamamen ve kayıtsız şartsız kaldırılmıştır. Bu, Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığı açısından çok önemli bir başarıdır ve kesin olarak çözüme kavuşmuştur.
- C) Nüfus Mübadelesi: Türkiye ve Yunanistan arasında yaşanan önemli sorunlardan biri olan nüfus mübadelesi, Lozan Antlaşması'nda alınan kararla çözüme kavuşturulmuştur. İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türkler hariç, Anadolu'daki Rumlar ile Yunanistan'daki Türklerin karşılıklı olarak yer değiştirmesi kararlaştırılmıştır. Bu da çözüme kavuşan bir konudur.
- D) Boğazlar: Lozan Antlaşması'nda Boğazlar'ın statüsü belirlenmiştir. Buna göre Boğazlar, uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek ve her iki yakası da askerden arındırılacaktı. Türkiye'nin egemenliği bu konuda kısıtlanmış olsa da, bir karara bağlanmış ve uluslararası bir statüye kavuşturulmuştur. Daha sonra 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin tam egemenliğine geçmiştir. Yani Lozan'da bir çözüm üretilmiştir.
- E) Ege Adaları: Lozan Antlaşması'nda Ege Adaları'nın bir kısmı Yunanistan'a bırakılmış, Oniki Adalar ise İtalya'ya verilmiştir (II. Dünya Savaşı sonrası Yunanistan'a geçmiştir). Ancak adaların silahsızlandırılması, Türkiye'ye yakın adaların statüsü, hava sahası ve kıta sahanlığı gibi konular Lozan'da tam olarak çözülememiş ve Türkiye ile Yunanistan arasında günümüze kadar devam eden önemli sorunların temelini oluşturmuştur. Özellikle adaların silahlandırılması ve deniz yetki alanları gibi meseleler, Lozan'ın tam olarak çözemediği ve sürekli gerginlik yaratan konulardır.
Bu bilgiler ışığında, Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan ve Türkiye ile Yunanistan arasında sorun olmaya devam eden konulardan biri Ege Adaları'nın statüsü ve bu adalarla ilgili ortaya çıkan diğer meselelerdir.
Cevap E seçeneğidir.
