10. sınıf kimyasal tepkime denkleştirme soruları ve çözümleri örnekleri Test 1

Aşağıdaki denkleştirilmiş tepkimelerden hangisi sentez (birleşme) tepkimesidir?

A) $2H_2O(s) \rightarrow 2H_2(g) + O_2(g)$
B) $CH_4(g) + 2O_2(g) \rightarrow CO_2(g) + 2H_2O(g)$
C) $N_2(g) + 3H_2(g) \rightarrow 2NH_3(g)$
D) $HCl(aq) + NaOH(aq) \rightarrow NaCl(aq) + H_2O(l)$
E) $Zn(k) + 2HCl(aq) \rightarrow ZnCl_2(aq) + H_2(g)$

Sevgili öğrenciler, kimyasal tepkime türlerini anlamak, kimyanın temel taşlarından biridir. Sentez (birleşme) tepkimeleri, iki veya daha fazla basit maddenin bir araya gelerek tek bir, daha karmaşık ürün oluşturduğu tepkimelerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi tepkimenin bu tanıma uyduğunu bulalım.

• A) $2H_2O(s) \rightarrow 2H_2(g) + O_2(g)$

  Bu tepkimede, tek bir bileşik ($H_2O$) iki farklı maddeye ($H_2$ ve $O_2$) ayrışmıştır. Bu tür tepkimelere ayrışma (analiz veya bozunma) tepkimesi denir. Dolayısıyla sentez tepkimesi değildir.

• B) $CH_4(g) + 2O_2(g) \rightarrow CO_2(g) + 2H_2O(g)$

  Bu tepkimede, bir hidrokarbon olan metan ($CH_4$), oksijenle ($O_2$) tepkimeye girerek karbondioksit ($CO_2$) ve su ($H_2O$) oluşturmuştur. Bu, tipik bir yanma tepkimesidir. Sentez tepkimesi değildir.

• C) $N_2(g) + 3H_2(g) \rightarrow 2NH_3(g)$

  Bu tepkimede, iki farklı basit madde (azot gazı, $N_2$, ve hidrojen gazı, $H_2$) bir araya gelerek tek bir karmaşık ürün (amonyak, $NH_3$) oluşturmuştur. Bu durum, sentez tepkimesinin tanımına tamamen uymaktadır. Bu tepkime, endüstride amonyak üretiminde kullanılan Haber-Bosch sürecinin temel adımıdır.

• D) $HCl(aq) + NaOH(aq) \rightarrow NaCl(aq) + H_2O(l)$

  Bu tepkimede, bir asit ($HCl$) ile bir baz ($NaOH$) tepkimeye girerek bir tuz ($NaCl$) ve su ($H_2O$) oluşturmuştur. Bu tür tepkimelere asit-baz nötralleşme tepkimesi denir. Sentez tepkimesi değildir.

• E) $Zn(k) + 2HCl(aq) \rightarrow ZnCl_2(aq) + H_2(g)$

  Bu tepkimede, çinko metali ($Zn$), hidroklorik asitteki hidrojeni ($H$) yerinden çıkararak çinko klorür ($ZnCl_2$) ve hidrojen gazı ($H_2$) oluşturmuştur. Bu, bir elementin bir bileşikteki başka bir elementi yer değiştirdiği tek yer değiştirme (yer değiştirme) tepkimesidir. Sentez tepkimesi değildir.

Yukarıdaki analizler sonucunda, iki veya daha fazla maddenin birleşerek tek bir ürün oluşturduğu tepkimenin C seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.

Cevap C seçeneğidir.