Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Edebiyatı'nın özelliklerinden biri değildir?
A) Sanat, toplum içindir anlayışı benimsenmiştir.
B) Divan edebiyatı nazım biçimleri tamamen terk edilmiştir.
C) Eserlerde vatan, millet, hürriyet gibi kavramlar işlenmiştir.
D) Dil, sadeleştirilmeye çalışılmıştır.
E) Roman ve hikaye türünde önemli gelişmeler yaşanmıştır.
Sevgili öğrenciler, bu soruda Tanzimat Edebiyatı'nın özelliklerini doğru bir şekilde anlamamız gerekiyor. Her seçeneği dikkatlice inceleyerek, hangisinin bu dönemin bir özelliği olmadığını bulalım.
- A) Sanat, toplum içindir anlayışı benimsenmiştir. Bu ifade, özellikle Tanzimat Edebiyatı'nın birinci döneminde (Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa gibi sanatçıların ön planda olduğu dönem) benimsenen temel bir anlayıştır. Sanatçılar, eserleri aracılığıyla toplumu aydınlatmayı, eğiterek Batılılaşma yolunda ilerlemesini sağlamayı amaçlamışlardır. Bu nedenle, bu Tanzimat Edebiyatı'nın önemli bir özelliğidir.
- B) Divan edebiyatı nazım biçimleri tamamen terk edilmiştir. Bu ifade doğru değildir. Tanzimat döneminde Batı'dan yeni türler (roman, hikaye, tiyatro) ve yeni nazım biçimleri (sonnet, terza-rima gibi denemeler) edebiyatımıza girmiş olsa da, Divan edebiyatının nazım biçimleri (gazel, kaside, murabba, terkib-i bent gibi) tamamen terk edilmemiştir. Özellikle Tanzimat'ın ilk döneminde sanatçılar, içerik olarak vatan, hürriyet gibi yeni kavramları işlerken bile, çoğu zaman Divan edebiyatının kalıplaşmış nazım biçimlerini kullanmaya devam etmişlerdir. Bu biçimlerin etkisi Servet-i Fünun dönemine kadar sürmüştür. Dolayısıyla "tamamen terk edilmiştir" ifadesi yanlıştır.
- C) Eserlerde vatan, millet, hürriyet gibi kavramlar işlenmiştir. Bu, Tanzimat Edebiyatı'nın en belirgin ve devrimci özelliklerinden biridir. Özellikle Namık Kemal, "vatan şairi" olarak anılmış ve eserlerinde hürriyet, adalet, millet gibi kavramları coşkulu bir dille işlemiştir. Bu kavramlar, Divan edebiyatında pek rastlanmayan, Batı'dan gelen yeni düşüncelerdir. Bu nedenle, bu Tanzimat Edebiyatı'nın önemli bir özelliğidir.
- D) Dil, sadeleştirilmeye çalışılmıştır. Tanzimat sanatçıları, özellikle Şinasi ve Namık Kemal, halka ulaşabilmek ve onları aydınlatabilmek amacıyla dilde sadeleşme çabası içine girmişlerdir. Her ne kadar bu çaba tam anlamıyla başarıya ulaşamasa ve özellikle ikinci dönemde dilde tekrar ağırlaşma görülse de, dilde sadeleşme bir amaç olarak benimsenmiş ve bu yönde önemli adımlar atılmıştır. Bu nedenle, bu Tanzimat Edebiyatı'nın önemli bir özelliğidir.
- E) Roman ve hikaye türünde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Tanzimat Edebiyatı, Batı etkisindeki Türk edebiyatının başlangıcıdır ve bu dönemde Batı'dan alınan roman ve hikaye türlerinin ilk örnekleri verilmiştir. Şemsettin Sami'nin "Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat"ı ilk yerli roman, Namık Kemal'in "İntibah"ı ilk edebi roman, Recaizade Mahmut Ekrem'in "Araba Sevdası" ilk realist roman kabul edilir. Bu türlerde önemli gelişmeler yaşanmış, teknik açıdan zayıf da olsalar, Türk edebiyatına kazandırılmışlardır. Bu nedenle, bu Tanzimat Edebiyatı'nın önemli bir özelliğidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Divan edebiyatı nazım biçimleri Tanzimat döneminde tamamen terk edilmemiştir. Bu nedenle, verilen seçeneklerden Tanzimat Edebiyatı'nın özelliklerinden biri olmayan ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
