7. sınıf türkçe 1. dönem 1. yazılı 2. senaryo meb Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pekiştirme anlamı vardır?

A) Hızlı hızlı yürüdü.
B) Bembeyaz kar her yeri kaplamıştı.
C) Yüksek sesle konuştu.
D) İleri geri sallandı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden cümlelerin hangisinde pekiştirme anlamı olduğunu bulmamız isteniyor. Pekiştirme, bir niteliği veya eylemi daha güçlü, daha vurgulu hale getirmektir. Türkçede pekiştirme genellikle iki ana yolla yapılır:

• Ünsüz Türemesiyle Pekiştirme: Bir sıfatın ilk hecesi alınıp sonuna 'm, p, r, s' harflerinden uygun olanı getirilerek ve ardından sıfatın tamamı tekrar edilerek yapılır. Örneğin: beyaz > bembeyaz, sarı > sapsarı, mavi > masmavi. Bu tür pekiştirmeler, niteliğin en üst düzeyde olduğunu ifade eder.
• İkilemeler (Reduplication): Aynı kelimenin tekrar edilmesiyle veya zıt anlamlı kelimelerin bir araya gelmesiyle oluşur. Bazen anlamı pekiştirirken, bazen de eylemin sürekliliğini, biçimini veya sıklığını belirtir. Örneğin: hızlı hızlı, yavaş yavaş, ileri geri.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Hızlı hızlı yürüdü.

  "Hızlı hızlı" bir ikilemedir. Burada yürüme eyleminin nasıl yapıldığını, yani hızlı bir şekilde ve belki de kesintisiz olarak yapıldığını belirtir. Ancak bu, "hızlı" kelimesinin anlamını "çok hızlı" veya "en hızlı" gibi bir aşırılığa taşıyan bir pekiştirme değildir. Daha çok eylemin niteliğini ve biçimini vurgular.

• B) Bembeyaz kar her yeri kaplamıştı.

  "Bembeyaz" kelimesi, "beyaz" sıfatının "m, p, r, s" kuralına göre pekiştirilmiş halidir. "Bembeyaz" demek, "çok beyaz", "tamamen beyaz" veya "en beyaz" demektir. Bu, karın renginin aşırı derecede, göz alıcı bir şekilde beyaz olduğunu ifade eder. Bu, açıkça bir pekiştirme anlamı taşır.

• C) Yüksek sesle konuştu.

  "Yüksek sesle" ifadesinde "yüksek" kelimesi, "ses"in bir niteliğini belirtir. Burada herhangi bir pekiştirme yapısı (ünsüz türemesi veya özel bir ikileme) yoktur. Sadece sesin seviyesini tanımlar.

• D) İleri geri sallandı.

  "İleri geri" bir ikilemedir. Bu ikileme, sallanma eyleminin yönünü ve biçimini belirtir; yani bir ileri bir geri hareket ettiğini anlatır. Sallanma eyleminin şiddetini veya derecesini pekiştirmez, sadece nasıl gerçekleştiğini açıklar.

Bu durumda, "beyaz" kelimesinin anlamını en üst düzeye taşıyan, rengin aşırılığını ifade eden "bembeyaz" kelimesi, pekiştirme anlamı taşıyan seçenektir.

Cevap B seçeneğidir.