Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımı yanlıştır?
A) Dünkü maç çok heyecanlıydı.
B) Seninki daha güzel olmuş.
C) Öyleki, ne yapacağımı bilemedim.
D) Kitaptaki soruları çözdüm.
Merhaba sevgili öğrenciler!
"Ki"nin yazımı, Türkçede sıkça karıştırılan konulardan biridir. Ancak birkaç basit kuralı aklımızda tutarak bu hatayı kolayca aşabiliriz. "Ki"nin yazımını incelerken genellikle üç farklı "ki" türünü göz önünde bulundururuz:
- Bağlaç Olan "Ki": Bu "ki" her zaman ayrı yazılır. Genellikle iki cümleyi veya kelime grubunu birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz veya çok az değişir. (Örnek: "Duydum ki geliyormuşsun.")
- İlgi Zamiri Olan "-ki": Bu "-ki" her zaman bitişik yazılır. Bir ismin yerini tutar ve genellikle "-nınki", "-nin ki" şeklinde kullanılır. (Örnek: "Benim kalemim kayboldu, seninki nerede?")
- Sıfat Yapan "-ki": Bu "-ki" de her zaman bitişik yazılır. Bir ismin özelliğini belirtir, genellikle yer veya zaman bildirir. "Hangi?" sorusuna cevap verir. (Örnek: "Evdeki kedi çok sevimli.")
Şimdi seçeneklerimizi bu kurallar ışığında inceleyelim:
- A) Dünkü maç çok heyecanlıydı.
- Buradaki "-ki", "hangi maç?" sorusuna cevap veren bir sıfat yapan "-ki"dir ("dün olan maç" anlamında). Bu nedenle bitişik yazılması doğrudur.
- B) Seninki daha güzel olmuş.
- Buradaki "-ki", "senin olan şey" anlamında bir ilgi zamiri olan "-ki"dir. Bir ismin yerini tuttuğu için bitişik yazılması doğrudur.
- C) Öyleki, ne yapacağımı bilemedim.
- Buradaki "ki", iki cümleyi birbirine bağlayan bir bağlaçtır. "Öyle oldu ki..." veya "O kadar ki..." gibi bir anlam taşır. Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılmalıdır. Cümleden "ki"yi çıkardığımızda anlam çok bozulmaz: "Öyle, ne yapacağımı bilemedim." Bu nedenle "Öyle ki" şeklinde ayrı yazılması gerekirdi. Yazımı yanlıştır.
- D) Kitaptaki soruları çözdüm.
- Buradaki "-ki", "hangi sorular?" sorusuna cevap veren bir sıfat yapan "-ki"dir ("kitapta olan sorular" anlamında). Bu nedenle bitişik yazılması doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "ki"nin yazımının yanlış olduğu cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
