Merhaba sevgili öğrenciler,
Bugünkü sorumuz, Osmanlı Devleti'nin yönetim yapısındaki önemli bir kurumu olan Divan-ı Hümayun'da alınan kararların kaydedildiği defterlerin adını öğrenmekle ilgili. Bu tür sorular, Osmanlı tarihi ve devlet teşkilatı hakkındaki bilgimizi ölçer. Şimdi adım adım seçenekleri inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
-
Soru Kökü Analizi: Soru, Divan-ı Hümayun'da alınan kararların kaydedildiği defterleri soruyor. Divan-ı Hümayun, Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşüldüğü, karara bağlandığı ve padişah adına yürütüldüğü en yüksek yönetim organıydı. Burada alınan kararların resmiyet kazanması ve uygulanması için mutlaka kayıt altına alınması gerekirdi.
-
A) Mühimme Defterleri: "Mühimme" kelimesi, Arapça kökenli olup "önemli işler" anlamına gelir. Mühimme Defterleri, Divan-ı Hümayun'da görüşülen ve karara bağlanan tüm önemli konuların, fermanların, beratların, hükümlerin ve yazışmaların kaydedildiği resmi defterlerdir. Bu defterler, devletin merkezi otoritesinin aldığı kararları ve bu kararların taşraya nasıl iletildiğini gösteren en önemli kaynaklardandır. Dolayısıyla, Divan-ı Hümayun'da alınan kararların kaydedildiği defterler tam olarak Mühimme Defterleri'dir.
-
B) Tahrir Defterleri: Tahrir Defterleri, Osmanlı Devleti'nde fethedilen toprakların ve nüfusun (hane, vergi mükellefi, gelir kaynakları vb.) kaydedildiği defterlerdir. Bu defterler, vergi ve askerlik yükümlülüklerini belirlemek amacıyla tutulurdu. Divan-ı Hümayun'da alınan kararların kaydedildiği defterler değildir.
-
C) Ruzname Defterleri: Ruzname Defterleri, daha çok günlük olayların, Divan-ı Hümayun'daki toplantıların gündemlerinin veya belirli bir memurun günlük işlerinin kaydedildiği defterlerdir. Genel kararların değil, daha çok günlük işleyişin veya belirli bir dönemin kronolojik kayıtlarını içerir.
-
D) İltizam Defterleri: İltizam Defterleri, Osmanlı Devleti'nde uygulanan iltizam sistemiyle ilgili kayıtların tutulduğu defterlerdir. İltizam, devlet gelirlerinin belirli bir bedel karşılığında mültezimlere (vergi toplayıcısı) devredilmesi sistemiydi. Bu defterler, mültezimlerin kimler olduğu, ne kadar ödedikleri gibi finansal bilgileri içerirdi.
-
E) Avarız Defterleri: Avarız Defterleri, olağanüstü durumlarda (savaş, doğal afet vb.) toplanan avarız vergisi ile ilgili kayıtların tutulduğu defterlerdir. Bu vergi, normal vergilerin dışında, acil ihtiyaçlar için toplanırdı ve bu defterler de bu verginin kimlerden, ne kadar toplandığını gösterirdi.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı üzere, Divan-ı Hümayun'da alınan önemli kararların kaydedildiği defterler Mühimme Defterleri olarak adlandırılır.
Cevap A seçeneğidir.
