Sevgili öğrenciler, bu soru Milli Mücadele dönemindeki diplomatik gelişmeleri ve başarıları anlamamızı istiyor. Milli Mücadele, sadece cephelerde kazanılan zaferlerle değil, aynı zamanda uluslararası alanda elde edilen diplomatik başarılarla da taçlanmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Gümrü Antlaşması: Bu antlaşma, 3 Aralık 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti ile Ermenistan arasında imzalanmıştır. TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olması açısından büyük önem taşır. Doğu cephesindeki savaşları sona erdirmiş ve Türkiye'nin doğu sınırlarının önemli bir kısmını belirlemiştir. Bu, kesinlikle Milli Mücadele'nin önemli bir diplomatik başarısıdır.
- B) Moskova Antlaşması: 16 Mart 1921 tarihinde TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Sovyet Rusya, TBMM Hükümeti'ni ve Misak-ı Millî'yi tanıyan ilk büyük Avrupa devleti olmuştur. Ayrıca, Milli Mücadele'ye uluslararası destek sağlamış ve doğu sınırlarının kesinleşmesine katkıda bulunmuştur. Bu da Milli Mücadele'nin diplomatik başarılarından biridir.
- C) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921 tarihinde TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Fransa, Anadolu'daki işgaline son vermiş ve Güney Cephesi'ndeki çatışmalar sona ermiştir. Hatay dışındaki bugünkü Suriye sınırımız büyük ölçüde çizilmiştir. Bu da Milli Mücadele'nin önemli bir diplomatik zaferidir.
- D) Lozan Barış Antlaşması: 24 Temmuz 1923 tarihinde Türkiye ile İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya) arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda tam bağımsızlığını ve egemenliğini tescil eden, Misak-ı Millî hedeflerini büyük ölçüde gerçekleştiren ve bugünkü Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırlarını belirleyen en büyük diplomatik başarıdır. Milli Mücadele'nin nihai diplomatik zaferidir.
- E) Sevr Antlaşması: 10 Ağustos 1920 tarihinde Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır. Ancak bu antlaşma, I. Dünya Savaşı'nı kaybeden Osmanlı Devleti'ne dayatılan, Türk topraklarını parçalamayı ve Türk milletini esarete mahkum etmeyi hedefleyen bir antlaşmaydı. TBMM Hükümeti bu antlaşmayı asla tanımamış ve Milli Mücadele'nin temel amacı, Sevr Antlaşması'nın hükümlerini geçersiz kılmak olmuştur. Dolayısıyla Sevr Antlaşması, Milli Mücadele'nin bir diplomatik başarısı değil, aksine Türk milletinin varlığını tehdit eden ve mücadele ettiği bir dayatmadır.
Bu açıklamalar ışığında, Milli Mücadele'nin diplomatik başarılarından biri olmayan seçenek, Sevr Antlaşması'dır. Çünkü Milli Mücadele, tam da Sevr'in getirdiği dayatmaları reddetmek ve ortadan kaldırmak için yapılmıştır.
Cevap E seçeneğidir.
