Aşağıdakilerden hangisi, Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferin sonuçlarından biridir?
A) Moskova Antlaşması'nın imzalanması
B) Ankara Antlaşması'nın imzalanması
C) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması
D) Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması
E) Gümrü Antlaşması'nın imzalanması
Kurtuluş Savaşı'mızda Doğu Cephesi, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun Ermenistan'a karşı mücadele ettiği cephedir. Bu cephede kazanılan zaferler, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısını getirmiştir.
Şimdi seçeneklerdeki antlaşmaları ve hangi cephelerle ilgili olduklarını adım adım inceleyelim:
- A) Moskova Antlaşması: 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile imzalanmıştır. Doğu sınırımızın kesinleşmesinde önemli rol oynamış olsa da, doğrudan Doğu Cephesi'ndeki askeri zaferin hemen ardından Ermenistan ile imzalanan bir antlaşma değildir. Daha çok diplomatik bir süreç ve Doğu Cephesi zaferinin yarattığı uygun ortamda Sovyet Rusya ile ilişkileri düzenleyen bir antlaşmadır.
- B) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanmıştır. Güney Cephesi'ndeki mücadeleyi sona erdirmiş ve Hatay hariç Suriye sınırımızı belirlemiştir. Doğu Cephesi ile ilgisi yoktur.
- C) Mudanya Ateşkes Antlaşması: 11 Ekim 1922'de İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya) ile imzalanmıştır. Batı Cephesi'ndeki sıcak çatışmaları sona erdirmiş, İstanbul ve Doğu Trakya'nın savaşsız kurtarılmasını sağlamıştır. Doğu Cephesi ile ilgisi yoktur.
- D) Lozan Barış Antlaşması: 24 Temmuz 1923'te İtilaf Devletleri ile imzalanmıştır. Kurtuluş Savaşı'mızı resmen sona erdiren, yeni Türk devletinin bağımsızlığını ve sınırlarını uluslararası alanda tanıyan nihai barış antlaşmasıdır. Tüm cepheleri kapsayan genel bir antlaşmadır, ancak Doğu Cephesi zaferinin doğrudan ve ilk sonucu değildir.
- E) Gümrü Antlaşması: 3 Aralık 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Ermenistan arasında imzalanmıştır. Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazandığı büyük zaferin doğrudan bir sonucudur. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi kapanmış, Ermenistan Sevr Antlaşması'nı tanımadığını kabul etmiş ve doğu sınırımızın önemli bir bölümü çizilmiştir. Aynı zamanda TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır.
Bu bilgiler ışığında, Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferin doğrudan ve ilk sonucu Gümrü Antlaşması'nın imzalanmasıdır.
Cevap E seçeneğidir.
