Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin karşı karşıya kaldığı sosyal sorunlardan biri değildir?
A) Ermeni Tehciri
B) Açlık ve kıtlık
C) Savaş esirleri sorunu
D) Nüfus hareketleri
E) Sanayileşme hızının artması
Sevgili öğrenciler, bu soru I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin karşılaştığı zorlukları anlamamızı istiyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Ermeni Tehciri: I. Dünya Savaşı sırasında Doğu Anadolu'daki Ermeni nüfusun güvenlik gerekçeleriyle başka bölgelere göç ettirilmesi (tehcir) kararı alınmıştır. Bu durum, milyonlarca insanı etkileyen, büyük insani kayıplara ve sosyal travmalara yol açan çok ciddi bir sosyal sorundu. Dolayısıyla bu, Osmanlı'nın karşılaştığı önemli bir sosyal sorundur.
- B) Açlık ve kıtlık: Savaş koşulları, cephelerin ihtiyaçları, ulaşım ağlarının aksaması, tarımsal üretimin düşmesi ve dış ticaretin durması gibi nedenlerle Osmanlı Devleti'nde geniş çaplı açlık ve kıtlık yaşanmıştır. Özellikle şehirlerde ve bazı bölgelerde halk büyük zorluklar çekmiştir. Bu da kesinlikle bir sosyal sorundur.
- C) Savaş esirleri sorunu: Savaşan tüm devletler gibi Osmanlı Devleti de binlerce savaş esiri almıştır. Bu esirlerin barınma, beslenme, sağlık ve güvenlik gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması, uluslararası hukuka uygun davranılması ve esir değişimleri gibi konular büyük bir lojistik ve insani sorun teşkil etmiştir. Bu da bir sosyal sorundur.
- D) Nüfus hareketleri: Ermeni Tehciri dışında da savaş nedeniyle çok sayıda nüfus hareketi yaşanmıştır. Cephe hattındaki bölgelerden iç kesimlere göçler, asker ailelerinin yer değiştirmesi, iş gücü ihtiyacı nedeniyle yaşanan iç göçler gibi durumlar toplumsal yapıyı derinden etkilemiş, barınma, işsizlik ve uyum gibi yeni sosyal sorunları beraberinde getirmiştir. Bu da bir sosyal sorundur.
- E) Sanayileşme hızının artması: I. Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti için bir yıkım dönemi olmuştur. Savaş, mevcut sanayi altyapısını daha da zayıflatmış, dışarıdan hammadde ve teknoloji girişini engellemiş, insan gücünü cephelere çekerek üretimi düşürmüştür. Dolayısıyla savaş sırasında Osmanlı Devleti'nde genel anlamda bir sanayileşme hızının artmasından bahsetmek mümkün değildir; tam tersine ekonomik ve sanayi altyapısı büyük darbe almıştır. Sanayileşme, bir sorun olmaktan ziyade, bir kalkınma hedefidir ve savaş koşullarında bu hedefe ulaşmak çok zorlaşmıştır. Bu nedenle, sanayileşme hızının artması, savaş dönemindeki sosyal sorunlardan biri olarak kabul edilemez.
Yukarıdaki açıklamalara göre, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin karşı karşıya kaldığı sosyal sorunlardan biri olmayan seçenek E'dir.
Cevap E seçeneğidir.
