Lozan Barış Antlaşması, yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi niteliğinde olan çok önemli bir belgedir. Bu antlaşma ile birçok sorun çözüme kavuşturulmuş olsa da, bazı konular gelecekteki anlaşmazlıkların tohumlarını atmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Boğazlar: Lozan'da Boğazlar konusu, uluslararası bir komisyonun yönetimine bırakılarak ve her iki yakasının askerden arındırılması kararıyla çözülmeye çalışılmıştır. Ancak bu çözüm, Türkiye'nin egemenliğini tam olarak sağlamadığı için ilerleyen yıllarda Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile yeniden düzenlenmiştir. Dolayısıyla Lozan'da bir çözüm getirilmiş, ancak bu çözüm Türkiye için tam tatmin edici olmamıştır. Yine de "çözüme kavuşturulamayan" bir konu olmaktan ziyade, "farklı bir şekilde çözülen" bir konudur.
- B) Sınırlar: Lozan Antlaşması ile Türkiye'nin batı, güney ve doğu sınırlarının büyük bir kısmı çizilmiştir. Irak sınırı (Musul sorunu) ise İngiltere ile Türkiye arasında ikili görüşmelere bırakılmış, ancak bu da antlaşmanın kendisinde bir çözüm yolu olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla sınırlar genel olarak çözüme kavuşturulmuştur.
- C) Nüfus mübadelesi: Türkiye ile Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesi, Lozan Antlaşması'nın en önemli maddelerinden biri olarak kabul edilmiş ve büyük ölçüde uygulanmıştır. Sadece Batı Trakya'daki Türkler ile İstanbul'daki Rumlar mübadele dışında tutulmuştur. Bu da bir "çözüme kavuşturulamayan" konu değil, "karara bağlanmış ve uygulanmış" bir konudur.
- E) Dış borçlar: Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçlar konusu, Lozan'da uzun tartışmalar sonucunda çözüme kavuşturulmuştur. Borçların Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletler arasında paylaştırılması ve Türkiye'nin payına düşen kısmın taksitler halinde ödenmesi kararlaştırılmıştır. Bu da çözüme kavuşturulan bir konudur.
- D) Ege Adaları: Lozan Barış Antlaşması'nda Ege Adaları'nın statüsü, özellikle Batı Anadolu kıyılarına yakın adaların silahsızlandırılması gibi bazı kararlar alınmıştır. Ancak adaların egemenliği ve gelecekteki statüsü konusunda Türkiye ile Yunanistan arasında tam bir uzlaşı sağlanamamış, bazı adaların kime ait olduğu veya statülerinin ne olacağı belirsiz kalmıştır. Özellikle On İki Ada'nın İtalya'ya bırakılması ve diğer Ege adalarının statüsü, ilerleyen dönemlerde Türkiye ile Yunanistan arasında sürekli bir gerilim kaynağı olmuştur. Bu konu, Lozan'da tam anlamıyla çözüme kavuşturulamayan ve günümüze kadar uzanan sorunların başında gelmektedir.
Bu açıklamalar ışığında, Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan ve Türkiye ile Yunanistan arasında sorun olmaya devam eden konunun Ege Adaları olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
