Aşağıdakilerden hangisi, düzenli ordunun kurulmasının nedenlerinden biri değildir?
A) Kuvayı Milliye'nin yetersiz kalması
B) Milli Mücadele'yi daha profesyonel yürütme isteği
C) İtilaf Devletleri'nin baskısı
D) Merkezi bir otorite kurma ihtiyacı
E) Askeri disiplini sağlama gerekliliği
Sevgili öğrenciler, bu soru, Türk Kurtuluş Savaşı döneminde düzenli ordunun kurulmasının nedenlerini anlamamızı istiyor. Milli Mücadele'nin başarıya ulaşması için neden düzensiz birliklerden (Kuvâ-yi Milliye) düzenli bir orduya geçiş yapıldığına odaklanalım.
- A) Kuvayı Milliye'nin yetersiz kalması: Kuvâ-yi Milliye, başlangıçta işgallere karşı halkın direnişini örgütlemiş ve düşmanı yavaşlatmıştır. Ancak, düzenli bir orduya karşı savaşacak askeri disiplin, eğitim, yeterli silah ve mühimmat, merkezi komuta ve stratejik planlama gibi unsurlardan yoksundu. Bu durum, büyük çaplı ve organize bir mücadele için yetersiz kalmalarına neden olmuştur. Bu nedenle, düzenli orduya geçişin önemli bir nedenidir.
- B) Milli Mücadele'yi daha profesyonel yürütme isteği: Düzensiz birliklerle büyük bir savaşı kazanmak mümkün değildir. Milli Mücadele'nin düşman işgalini tamamen sona erdirmesi ve bağımsız bir devlet kurması için daha profesyonel, planlı ve disiplinli bir askeri yapıya ihtiyaç vardı. Bu, düzenli ordunun kurulmasının temel amaçlarından biridir.
- C) İtilaf Devletleri'nin baskısı: İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya gibi), Osmanlı Devleti'ni parçalamak ve Türk direnişini kırmak istiyorlardı. Onlar, Türklerin güçlü bir ordu kurmasını kesinlikle istemezlerdi; aksine, Türk ordusunun dağıtılması ve silahsızlandırılması yönünde baskı yapıyorlardı. Dolayısıyla, İtilaf Devletleri'nin baskısı, düzenli ordu kurulmasının bir nedeni değil, tam tersine, düzenli ordu kurulmasına karşı bir engeldi. Bu seçenek, düzenli ordunun kurulma nedenlerinden biri değildir.
- D) Merkezi bir otorite kurma ihtiyacı: Kuvâ-yi Milliye birlikleri, kendi bölgelerinde bağımsız hareket edebiliyor, hatta bazen merkezi otoriteyle (Ankara Hükümeti) ters düşebiliyorlardı. Milli Mücadele'nin tek elden, disiplinli ve merkezi bir komuta altında yürütülmesi, yeni kurulacak devletin otoritesini sağlamak için hayati öneme sahipti. Düzenli ordu, bu merkezi otoritenin en önemli aracıydı.
- E) Askeri disiplini sağlama gerekliliği: Kuvâ-yi Milliye'nin en büyük eksikliklerinden biri askeri disiplin eksikliğiydi. Bazen halka karşı olumsuz davranışlarda bulunabiliyor, emir komuta zincirine uymakta zorlanabiliyorlardı. Düzenli bir ordu, katı askeri disiplin, eğitim ve hiyerarşi ile hareket eder. Bu da savaşın etkinliğini artırır ve halkın desteğini sürdürmek için önemlidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, İtilaf Devletleri'nin baskısı, düzenli ordunun kurulmasının bir nedeni değil, tam tersine, bu oluşuma karşı bir durumdu.
Cevap C seçeneğidir.
