Aşağıdakilerden hangisi, düzenli ordunun kurulmasının nedenlerinden biri değildir?
A) Kuvayı Milliye birliklerinin disiplinsiz olması
B) İşgalci güçlere karşı daha etkili mücadele etmek
C) Merkezi otoriteyi güçlendirmek
D) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın şartlarını hafifletmek
E) Batı Cephesi'nde düzenli bir savunma hattı oluşturmak
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Kurtuluş Savaşı döneminde düzenli ordunun kurulmasının nedenlerinden hangisinin olmadığını bulmamız isteniyor. Düzenli ordu, vatanın bağımsızlığı için verilen mücadelenin en kritik unsurlarından biriydi. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kuvayı Milliye birliklerinin disiplinsiz olması: Kuvayı Milliye, işgallere karşı kendiliğinden oluşan, bölgesel direniş örgütleriydi. Ancak zamanla disiplinsizlik, merkezi otoriteye bağlı olmama, kendi başına hareket etme ve halktan zorla erzak toplama gibi sorunlar yaşamaya başladılar. Bu durum, daha düzenli ve disiplinli bir orduya olan ihtiyacı ortaya çıkardı. Dolayısıyla bu, düzenli ordunun kurulma nedenlerinden biridir.
- B) İşgalci güçlere karşı daha etkili mücadele etmek: Kuvayı Milliye birlikleri, düşmanı yıpratma ve yavaşlatmada başarılı olsa da, düzenli ve modern silahlarla donatılmış işgalci ordular karşısında açık cephe savaşlarında yeterince etkili olamıyordu. Kesin zaferler kazanmak ve düşmanı yurttan atmak için düzenli, eğitimli ve organize bir orduya ihtiyaç vardı. Bu da düzenli ordunun kurulma nedenlerinden biridir.
- C) Merkezi otoriteyi güçlendirmek: Ankara'da kurulan Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin ülke genelinde otoritesini sağlaması ve milli mücadeleyi tek elden yönetmesi gerekiyordu. Kuvayı Milliye birliklerinin her birinin kendi lideri ve kendi kuralları vardı. Düzenli ordu kurularak tüm askeri güçler tek bir merkeze bağlanmış, böylece yeni kurulan devletin merkezi otoritesi güçlendirilmiştir. Bu da düzenli ordunun kurulma nedenlerinden biridir.
- D) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın şartlarını hafifletmek: Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekilirken imzaladığı ve işgallere zemin hazırlayan çok ağır şartlar içeren bir antlaşmaydı. Düzenli ordunun kurulmasının amacı, bu antlaşmanın zaten uygulanmakta olan ağır şartlarını hafifletmek değil, tam tersine bu antlaşmanın getirdiği işgallere ve bağımsızlık kaybına karşı mücadele etmek, vatanı kurtarmaktı. Düzenli ordu, Mondros'un yarattığı olumsuz koşullara bir tepki ve çözüm olarak ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bu, düzenli ordunun kurulma nedenlerinden biri değildir.
- E) Batı Cephesi'nde düzenli bir savunma hattı oluşturmak: Özellikle Yunan işgaline karşı en kritik cephe olan Batı Cephesi'nde Kuvayı Milliye birlikleri, düzenli bir savunma hattı oluşturmakta ve düşman ilerleyişini durdurmakta yetersiz kalmıştır (örneğin Gediz Taarruzu'ndaki başarısızlık). Bu durum, Batı Cephesi'nde düşmanı durdurabilecek, düzenli bir cephe hattı kurabilecek ve vatanı savunabilecek güçlü bir düzenli orduya olan ihtiyacı açıkça göstermiştir. Bu da düzenli ordunun kurulma nedenlerinden biridir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, düzenli ordunun kurulmasının amacı Mondros Ateşkes Antlaşması'nın şartlarını hafifletmek değil, tam tersine bu antlaşmanın getirdiği işgallere karşı vatanı savunmaktır.
Cevap D seçeneğidir.
