Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferin Milli Mücadele'ye olan en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sovyet Rusya ile diplomatik ilişkilerin kurulması
B) Düzenli ordunun kurulması
C) İtilaf Devletleri'nin desteğinin azalması
D) TBMM'nin Ankara'da açılması
E) Batı Cephesi'nde savaşların başlaması
Milli Mücadele döneminde Doğu Cephesi'nde kazanılan zafer, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti için stratejik bir dönüm noktası olmuştur. Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun Ermenilere karşı kazandığı bu zafer, sadece bir cephenin kapanmasını sağlamakla kalmamış, aynı zamanda Milli Mücadele'nin genel seyrini etkileyen önemli sonuçlar doğurmuştur.
- Doğu Cephesi Zaferinin Önemi: Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu, Ermeni kuvvetlerini yenilgiye uğratarak Gümrü Antlaşması'nı imzalamıştır (2-3 Aralık 1920). Bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olma özelliğini taşır ve Misak-ı Millî'ye uygun ilk siyasi başarıdır. Bu zaferle Doğu Cephesi kapanmış, buradaki askeri birlikler ve kaynaklar Batı Cephesi'ne aktarılabilmiştir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Sovyet Rusya ile diplomatik ilişkilerin kurulması: Doğu Cephesi'ndeki zafer, TBMM Hükümeti'nin gücünü ve kararlılığını uluslararası alanda kanıtlamıştır. Bu durum, o dönemde uluslararası alanda yalnız kalan ve kendi iç sorunlarıyla boğuşan Sovyet Rusya için TBMM'yi güvenilir bir müttefik haline getirmiştir. Doğu Cephesi'nin güvenliğinin sağlanması ve buradaki askerlerin Batı Cephesi'ne kaydırılabilmesi, Sovyet Rusya ile daha güçlü diplomatik ilişkilerin kurulmasına zemin hazırlamıştır. Nitekim, bu zaferin ardından Moskova Antlaşması (16 Mart 1921) imzalanmış, Sovyet Rusya'dan önemli miktarda askeri ve mali yardım alınmıştır. Bu yardımlar, Batı Cephesi'ndeki savaşların kazanılmasında hayati rol oynamıştır. Bu nedenle, bu seçenek Milli Mücadele'ye olan en önemli ve doğrudan katkıyı ifade etmektedir.
- B) Düzenli ordunun kurulması: Düzenli ordu, Doğu Cephesi'ndeki zaferden önce de kurulma aşamasındaydı ve bu cephede de düzenli ordu birlikleri savaşmıştır. Zafer, düzenli ordunun etkinliğini kanıtlamış olsa da, zaferin kendisi ordunun kurulmasına doğrudan katkı sağlamamıştır.
- C) İtilaf Devletleri'nin desteğinin azalması: Doğu Cephesi'ndeki zafer, İtilaf Devletleri'nin Anadolu'daki planlarını dolaylı olarak etkilemiş olsa da, onların doğrudan desteğini azaltan asıl etken Batı Cephesi'ndeki başarılar olmuştur. Bu, daha çok dolaylı ve ikincil bir sonuçtur.
- D) TBMM'nin Ankara'da açılması: TBMM, 23 Nisan 1920'de açılmıştır. Doğu Cephesi'ndeki zafer ise 1920 yılının sonlarında kazanılmıştır. Dolayısıyla, zaferin TBMM'nin açılmasına bir katkısı olamaz; kronolojik olarak yanlıştır.
- E) Batı Cephesi'nde savaşların başlaması: Batı Cephesi'nde savaşlar, Doğu Cephesi zaferinden önce de başlamış veya başlamak üzereydi (örneğin, I. İnönü Savaşı 1921 başı). Ancak Doğu Cephesi'nin kapanması, buradaki kuvvetlerin Batı Cephesi'ne kaydırılmasına olanak tanıyarak Batı Cephesi'ndeki savaşların daha güçlü bir şekilde yürütülmesini sağlamıştır. Zafer, savaşların başlamasına değil, daha etkin yürütülmesine katkı sağlamıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferin Milli Mücadele'ye olan en önemli katkısı, Sovyet Rusya ile diplomatik ilişkilerin kurulması ve bu ilişkiler sonucunda alınan hayati destek olmuştur.
Cevap A seçeneğidir.
