Kuvay-ı Milliye'nin kurulmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) İtilaf Devletleri'nin işgallerine karşı duyulan tepki
B) Osmanlı hükümetinin otoritesini koruması
C) Azınlıkların devlete destek vermesi
D) Düzenli ordunun güçlü olması
E) Ekonomik refahın yüksek olması
Sevgili öğrenciler, bu soruda Kuvay-ı Milliye'nin ortaya çıkışındaki temel nedeni anlamamız isteniyor. Kuvay-ı Milliye, Kurtuluş Savaşı'mızın ilk dönemlerinde ortaya çıkan, işgalci güçlere karşı direniş gösteren yerel ve düzensiz silahlı gruplardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İtilaf Devletleri'nin işgallerine karşı duyulan tepki: Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti yenik sayılmış ve Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmıştı. Bu antlaşma sonrasında İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan gibi) Anadolu'nun çeşitli bölgelerini işgal etmeye başladı. Osmanlı hükümeti bu işgallere karşı etkili bir direniş gösteremiyordu. İşte bu durumda, kendi topraklarını ve namuslarını korumak isteyen halk, yerel direniş örgütleri kurdu. Kuvay-ı Milliye'nin ortaya çıkışının en temel ve doğrudan nedeni budur. Halk, işgallere ve zulme karşı tepki olarak kendi gücünü oluşturmuştur.
- B) Osmanlı hükümetinin otoritesini koruması: Bu seçenek yanlıştır. Tam aksine, Osmanlı hükümeti işgaller karşısında oldukça zayıf ve etkisiz kalmış, otoritesini büyük ölçüde kaybetmişti. Hatta İstanbul hükümeti, işgal güçlerinin baskısı altında olduğu için direniş hareketlerini bastırmaya çalışmıştır. Kuvay-ı Milliye'nin ortaya çıkış nedeni, hükümetin otoritesizliği ve halkı koruyamamasıdır.
- C) Azınlıkların devlete destek vermesi: Bu seçenek de yanlıştır. O dönemde azınlıklar (Rumlar, Ermeniler gibi) genellikle kendi bağımsız devletlerini kurma veya işgalci güçlerle iş birliği yapma eğilimindeydiler. Hatta bazı bölgelerde azınlıklar, Türk halkına karşı düşmanca tavırlar sergilemişlerdir. Dolayısıyla azınlıkların devlete destek vermesi, Kuvay-ı Milliye'nin kurulmasında etkili bir faktör değildir.
- D) Düzenli ordunun güçlü olması: Bu seçenek de doğru değildir. Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Osmanlı ordusu terhis edilmiş, silahları toplanmış ve gücü büyük ölçüde kırılmıştı. İşgalciler karşısında düzenli ve güçlü bir ordu bulunmuyordu. Kuvay-ı Milliye'nin ortaya çıkmasının bir nedeni de, düzenli ordunun yokluğu veya yetersizliğiydi.
- E) Ekonomik refahın yüksek olması: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti büyük bir yıkım yaşamış, ekonomi çökmüş, halk büyük bir yoksulluk ve sefalet içindeydi. Ekonomik refahın yüksek olması değil, tam aksine ekonomik sıkıntılar ve yokluklar söz konusuydu. Bu durum, direnişin ortaya çıkışında doğrudan bir neden olmamakla birlikte, halkın içinde bulunduğu çaresizliği artıran bir faktördü.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Kuvay-ı Milliye'nin kurulmasındaki en temel ve belirleyici faktörün, İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgal etmesi ve bu işgallere karşı halkın gösterdiği doğal tepki olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
