TBMM'nin açılmasıyla birlikte, aşağıdakilerden hangisi ilan edilmiştir?
A) Saltanatın kaldırılması
B) Cumhuriyetin ilanı
C) Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir ilkesi
D) Halifeliğin kaldırılması
E) Yeni bir anayasa
Sevgili öğrenciler, bu soru, Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olan TBMM'nin açılışının anlamını ve beraberinde getirdiği temel ilkeyi anlamamızı istiyor. Hadi bu önemli konuyu adım adım inceleyelim:
- TBMM'nin Açılışı ve Önemi: Birinci Dünya Savaşı sonrası işgal altındaki vatan topraklarında, milletin bağımsızlık ve egemenlik mücadelesini yürütmek amacıyla 23 Nisan 1920'de Ankara'da Büyük Millet Meclisi açıldı. Bu meclis, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde yaşanan otorite boşluğunu doldurmak ve milli iradeyi temsil etmek üzere kuruldu.
- Egemenlik Anlayışındaki Değişim: TBMM'nin açılması, Türk tarihinde egemenliğin kaynağı konusunda köklü bir değişimin başlangıcıydı. Daha önce padişahın şahsında temsil edilen egemenlik, artık doğrudan millete ait olacaktı.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Saltanatın kaldırılması: Saltanat, TBMM açıldıktan sonra, Lozan Barış Konferansı öncesinde, 1 Kasım 1922'de kaldırılmıştır. Yani TBMM'nin açılışıyla eş zamanlı bir olay değildir.
- B) Cumhuriyetin ilanı: Cumhuriyet, TBMM açıldıktan çok sonra, 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir. Bu da TBMM'nin açılışıyla aynı anda gerçekleşen bir durum değildir.
- C) Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir ilkesi: İşte bu ilke, TBMM'nin açılışının temel felsefesini ve ilk beyanını oluşturur. Mustafa Kemal Atatürk, Meclis'in açılışından itibaren bu ilkeyi vurgulamış ve Meclis'in üstünlüğünü, gücünü milletten aldığını belirtmiştir. Bu ilke, yeni Türk devletinin demokratik ve milli egemenliğe dayalı yapısının temel taşıdır.
- D) Halifeliğin kaldırılması: Halifelik, Cumhuriyet'in ilanından sonra, 3 Mart 1924'te kaldırılmıştır. Bu da TBMM'nin açılışıyla aynı anda ilan edilen bir durum değildir.
- E) Yeni bir anayasa: TBMM'nin ilk anayasası olan Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası), TBMM açıldıktan sonra, 1921 yılında kabul edilmiştir. Açılışla birlikte bir anayasa ilan edilmemiştir, ancak anayasanın temelini oluşturan egemenlik ilkesi ilan edilmiştir.
- Sonuç: TBMM'nin açılmasıyla birlikte, devletin ve yönetimin temelini oluşturan en önemli ilke, yani egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesi ilan edilmiştir. Bu, yeni Türk devletinin milli egemenliğe dayalı bir devlet olacağının ilk ve en güçlü işaretidir.
Cevap C seçeneğidir.
