Düzenli ordunun kurulmasının temel amacı nedir?
A) Kuvay-ı Milliye birliklerini desteklemek
B) İşgallere karşı daha etkili bir mücadele vermek
C) İstanbul Hükümeti'nin otoritesini sağlamak
D) Azınlıkların haklarını korumak
E) İtilaf Devletleri ile işbirliği yapmak
Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı dönemindeki önemli bir gelişmeyi ve bu gelişmenin ardındaki temel amacı anlamamızı istiyor. Düzenli ordunun kurulması, savaşın seyrini değiştiren kritik bir adımdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Kuvay-ı Milliye birliklerini desteklemek: Kuvay-ı Milliye birlikleri, işgallere karşı ilk direnişi başlatan kahramanlardır. Ancak bu birlikler düzensiz, bölgesel ve disiplinsiz yapıları nedeniyle büyük ölçekli ve düzenli düşman ordularına karşı uzun süreli ve etkili bir mücadele veremiyorlardı. Düzenli ordunun amacı, Kuvay-ı Milliye'yi desteklemekten ziyade, onların yetersiz kaldığı noktalarda daha güçlü ve merkezi bir yapı oluşturmaktı. Hatta bazı Kuvay-ı Milliye liderleri düzenli orduya katılmak istemediği için çatışmalar bile yaşanmıştır. Bu nedenle bu seçenek temel amaç değildir.
- B) İşgallere karşı daha etkili bir mücadele vermek: Kurtuluş Savaşı'nda Anadolu, İtilaf Devletleri ve onların desteklediği güçler tarafından işgal altındaydı. Kuvay-ı Milliye'nin yerel direnişi ilk aşamada önemli olsa da, düşman düzenli ordularına karşı zafer kazanmak için disiplinli, merkezi komuta altında, modern silahlarla donatılmış ve eğitimli bir orduya ihtiyaç vardı. Düzenli ordunun kurulmasının temel amacı, işte bu işgalci güçlere karşı topyekûn ve daha organize bir mücadele vererek vatanı kurtarmaktı. Bu seçenek, düzenli ordunun kuruluş amacını en doğru şekilde ifade etmektedir.
- C) İstanbul Hükümeti'nin otoritesini sağlamak: Düzenli ordu, Ankara'da kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti tarafından oluşturulmuştur. İstanbul Hükümeti ise işgal altındaydı ve İtilaf Devletleri'nin baskısı altındaydı. TBMM Hükümeti, İstanbul Hükümeti'nin otoritesini sağlamak değil, tam tersine onun işgalcilerle işbirliği yapan pasif tutumuna karşı çıkarak ulusal bağımsızlığı savunuyordu. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- D) Azınlıkların haklarını korumak: Yeni Türk devleti, tüm vatandaşlarının haklarını koruma ilkesini benimsemiş olsa da, düzenli ordunun kurulmasının birincil ve acil amacı azınlık haklarını korumak değildi. Ordunun temel varlık sebebi, ülkenin toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını işgalcilere karşı savunmaktı. Azınlık hakları daha çok iç politika ve vatandaşlık konularıyla ilgiliyken, düzenli ordu dış tehditlere karşı kurulmuştur. Bu nedenle bu seçenek temel amaç değildir.
- E) İtilaf Devletleri ile işbirliği yapmak: Düzenli ordu, İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgaline karşı kurulmuş ve onlarla savaşmıştır. İşbirliği yapmak, ordunun varlık amacına tamamen aykırıdır. Bu nedenle bu seçenek kesinlikle yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, düzenli ordunun kurulmasının en temel ve birincil amacının, işgalci güçlere karşı daha organize, disiplinli ve etkili bir mücadele vererek vatanı kurtarmak olduğu açıktır.
Cevap B seçeneğidir.
