Atatürk ilkeleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini oluşturan ve çağdaşlaşma yolunda rehberlik eden düşünce sistemidir. Bu ilkelerden hangisinin akılcılığı ve bilimselliği esas aldığını bulalım:
- Laiklik: Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılması, devletin dinler karşısında tarafsız olması anlamına gelir. Aynı zamanda, din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına alır. Laiklik ilkesi, dogmatik düşüncelerden uzaklaşarak aklı ve bilimi rehber edinmeyi gerektirir. Bu nedenle, akılcılık ve bilimsellik laikliğin temel unsurlarındandır.
- Devletçilik: Devletçilik, ekonomik kalkınmada devletin aktif rol oynamasını öngörür. Özel sektörün yetersiz kaldığı veya ülke çıkarlarının gerektirdiği durumlarda devletin ekonomik faaliyetlere müdahale etmesini savunur. Akılcılık ve bilimsellik devletçilik ilkesinin uygulanmasında önemli bir rol oynasa da, ilkenin özünde ekonomik kalkınma amacı vardır.
- Halkçılık: Halkçılık, eşitlik, sosyal adalet ve dayanışma ilkelerini esas alır. Herkesin kanun önünde eşit olduğunu, hiçbir zümreye ayrıcalık tanınmaması gerektiğini savunur. Akılcılık ve bilimsellik halkçılık ilkesinin uygulanmasında yol gösterici olabilir, ancak ilkenin temelinde halkın refahı ve eşitliği yatar.
- Milliyetçilik: Milliyetçilik, milli birlik ve beraberliği, vatan sevgisini ve milli kültürü yüceltmeyi amaçlar. Akılcılık ve bilimsellik milliyetçilik ilkesinin yorumlanmasında ve uygulanmasında önemli bir rol oynar. Ancak, ilkenin özünde milli değerlere bağlılık esastır.
- İnkılapçılık: İnkılapçılık, sürekli yenilenmeyi, çağdaşlaşmayı ve gelişmeyi ifade eder. Mevcut kurumların ve düşünce yapılarının çağın gereklerine uygun olarak değiştirilmesini savunur. Akılcılık ve bilimsellik inkılapçılık ilkesinin hayata geçirilmesinde en önemli araçlardır. Ancak, inkılapçılık tek başına akılcılığı ve bilimselliği değil, sürekli değişimi ve gelişimi ifade eder.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, akılcılığı ve bilimselliği esas alan Atatürk ilkesi laikliktir. Çünkü laiklik, dinin dogmatik etkisinden uzaklaşarak aklı ve bilimi rehber edinmeyi gerektirir.
Cevap A seçeneğidir.
