Kuvay-ı Milliye'nin ortaya çıkışında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstanbul Hükümeti'nin otoritesini koruması
B) İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgal etmesi
C) Azınlıkların Türklerle işbirliği yapması
D) Osmanlı ordusunun güçlü olması
E) Ekonomik refahın artması
Sevgili öğrenciler, bu soruda Kuvay-ı Milliye'nin ortaya çıkışındaki temel nedeni anlamamız isteniyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
- Kuvay-ı Milliye Nedir? Öncelikle Kuvay-ı Milliye'nin ne anlama geldiğini hatırlayalım. Kuvay-ı Milliye, Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti'nin yenilmesi ve topraklarının işgal edilmeye başlanması üzerine, halkın kendi imkanlarıyla oluşturduğu düzensiz direniş birlikleridir. Bu birlikler, işgalci güçlere karşı vatanı savunma amacı gütmüştür.
- A) İstanbul Hükümeti'nin otoritesini koruması: Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İstanbul Hükümeti, işgalci devletlerin baskısı altındaydı ve ülkenin savunmasında yetersiz kalıyordu. Hatta işgallere karşı sessiz kalmış, hatta bazı durumlarda işgalcilerle işbirliği yapar hale gelmişti. Dolayısıyla otoritesini koruması değil, kaybetmesi söz konusuydu. Bu seçenek doğru değildir.
- B) İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgal etmesi: Birinci Dünya Savaşı'nı kaybeden Osmanlı Devleti, Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzalamak zorunda kaldı. Bu antlaşmanın ağır maddeleri gereği, İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan gibi) Anadolu'nun çeşitli bölgelerini işgal etmeye başladı. İstanbul Hükümeti'nin bu işgallere karşı etkili bir direniş gösterememesi üzerine, halk kendi vatanını savunmak için harekete geçti ve Kuvay-ı Milliye birliklerini kurdu. İşte bu işgaller, Kuvay-ı Milliye'nin ortaya çıkışındaki en temel ve doğrudan nedendir.
- C) Azınlıkların Türklerle işbirliği yapması: Tam tersine, azınlıklar (Rumlar, Ermeniler gibi) genellikle İtilaf Devletleri ile işbirliği yaparak kendi bağımsız devletlerini kurma veya işgalci güçlerin yanında yer alma eğilimindeydiler. Türklerle işbirliği yapmaları söz konusu değildi. Bu seçenek doğru değildir.
- D) Osmanlı ordusunun güçlü olması: Mondros Ateşkes Antlaşması gereği Osmanlı ordusu terhis edilmiş, silahları toplanmış ve gücü büyük ölçüde elinden alınmıştı. Zayıf ve etkisiz hale gelen bir ordu, işgallere karşı direnemediği için Kuvay-ı Milliye gibi halk direnişine ihtiyaç duyulmuştur. Bu seçenek doğru değildir.
- E) Ekonomik refahın artması: Savaş sonrası dönemde Osmanlı Devleti büyük bir ekonomik yıkım içindeydi. İşgaller ve savaşın getirdiği zorluklar nedeniyle halk büyük bir yoksulluk ve sıkıntı yaşıyordu. Ekonomik refahın artması değil, azalması söz konusuydu. Bu durum, direnişin değil, daha çok çaresizliğin bir göstergesiydi. Bu seçenek doğru değildir.
Görüldüğü gibi, İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgal etmesi, İstanbul Hükümeti'nin aciz kalmasıyla birleşince, halkın kendi kaderini tayin etme ve vatanını savunma isteğiyle Kuvay-ı Milliye ortaya çıkmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
