Sevgili öğrenciler,
Lozan Barış Antlaşması, yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda bağımsızlığını ve egemenliğini tescilleyen çok önemli bir belgedir. Bu antlaşmada birçok kritik konu çözüme kavuşturulmuştur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangi konunun çözüme kavuşturulamadığını bulalım:
- A) Sınırlar: Lozan Antlaşması ile Türkiye'nin batı (Yunanistan ve Bulgaristan ile), güney (Suriye ile) ve doğu (İran ile) sınırları büyük ölçüde çizilmiştir. Bu nedenle sınırlar genel olarak çözüme kavuşturulmuştur.
- B) Kapitülasyonlar: Osmanlı Devleti döneminden kalan ve Türk ekonomisi ile bağımsızlığı üzerinde büyük bir yük olan kapitülasyonlar, Lozan Antlaşması ile tamamen ve kesin olarak kaldırılmıştır. Bu, Türk heyetinin en büyük başarılarından biridir.
- C) Boğazlar: Boğazlar konusu Lozan'da ele alınmış ve bir çözüm bulunmuştur. Buna göre, Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar'ın her iki yakası da askerden arındırılmıştır. Her ne kadar Türkiye'nin tam egemenliğini sağlamasa da (bu durum Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değişecektir), Lozan'da bu konuda bir karara varılmıştır. Yani çözüme kavuşturulmuştur.
- D) Nüfus Mübadelesi: Türkiye ile Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesi (değişimi) konusu Lozan'da karara bağlanmıştır. Buna göre, Batı Trakya'daki Türkler ile İstanbul'daki Rumlar hariç, Türkiye'deki Rumlar ile Yunanistan'daki Türklerin karşılıklı olarak yer değiştirmesi kabul edilmiştir. Bu da çözüme kavuşturulan bir konudur.
- E) Musul Sorunu: Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye ile İngiltere arasında Musul'un statüsü konusunda bir anlaşmaya varılamamıştır. İngiltere, Musul'u Irak'a (kendi mandası altındaki bölgeye) katmak isterken, Türkiye Musul'u kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olarak görmüştür. Bu konuda bir uzlaşma sağlanamadığı için, Musul sorununun Türkiye ile İngiltere arasında dokuz ay içinde ikili görüşmelerle çözülmesi, eğer çözülemezse Milletler Cemiyeti'ne götürülmesi kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla, Lozan'da çözüme kavuşturulamayan tek konu Musul Sorunu olmuştur.
Bu bilgiler ışığında, Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan tek konunun Musul Sorunu olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap E seçeneğidir.
