Doğu ve Güney Cephelerindeki mücadelelerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstanbul Hükümeti'ni desteklemek
B) Saltanatı korumak
C) Ülke topraklarını işgalden kurtarmak
D) Halifeliği güçlendirmek
E) Azınlık haklarını savunmak
Sevgili öğrenciler, bu soru Kurtuluş Savaşı dönemindeki Doğu ve Güney Cephelerindeki mücadelelerin temel amacını anlamamızı istiyor. Bu cephelerdeki mücadelelerin ortak noktasını bulmak için her bir cephenin neden kurulduğunu ve ne amaçla savaşıldığını hatırlayalım:
- Doğu Cephesi: Bu cephede Kazım Karabekir komutasındaki ordumuz, Ermeni kuvvetleriyle mücadele etmiştir. Amacı, Sevr Antlaşması ile Ermenilere bırakılmak istenen Doğu Anadolu topraklarını korumak ve işgalden kurtarmaktı.
- Güney Cephesi: Bu cephede düzenli ordu yerine Kuva-yi Milliye birlikleri, Fransız ve onlarla işbirliği yapan Ermeni kuvvetlerine karşı mücadele etmiştir (Maraş, Antep, Urfa gibi şehirlerde). Amacı, bu şehirlerimizi işgalden kurtarmak ve bağımsızlığımızı sağlamaktı.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İstanbul Hükümeti'ni desteklemek: Kurtuluş Savaşı, İstanbul Hükümeti'nin işgallere karşı yeterince direnememesi ve hatta işgalcilerle uzlaşmacı bir tutum sergilemesi nedeniyle başlamıştır. Bu nedenle cephelerdeki mücadeleler, İstanbul Hükümeti'ni desteklemek amacıyla değil, milli iradeyi temsil eden Ankara Hükümeti (TBMM) önderliğinde yürütülmüştür. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Saltanatı korumak: Kurtuluş Savaşı'nın temel amacı milli egemenliğe dayalı bağımsız bir devlet kurmaktı. Saltanatın korunması, bu mücadelenin doğrudan bir amacı değildi; hatta savaşın sonunda saltanat kaldırılmıştır. Bu seçenek yanlıştır.
- C) Ülke topraklarını işgalden kurtarmak: Hem Doğu Cephesi'nde Ermeni işgaline karşı hem de Güney Cephesi'nde Fransız ve Ermeni işgaline karşı verilen mücadelelerin ortak ve en temel amacı, vatan topraklarını düşman işgalinden temizlemek ve tam bağımsızlığı sağlamaktı. Bu, Kurtuluş Savaşı'nın genel ruhunu ve amacını yansıtan doğru bir ifadedir.
- D) Halifeliği güçlendirmek: Saltanatta olduğu gibi, halifelik de Kurtuluş Savaşı'nın doğrudan bir amacı değildi. Milli mücadelenin önceliği ülkenin bağımsızlığıydı. Halifelik de savaş sonrası dönemde kaldırılmıştır. Bu seçenek yanlıştır.
- E) Azınlık haklarını savunmak: Kurtuluş Savaşı, Türk milletinin kendi toprakları üzerindeki egemenliğini ve bağımsızlığını savunma mücadelesiydi. Azınlık hakları uluslararası anlaşmaların bir konusu olsa da, cephelerdeki mücadelelerin doğrudan amacı azınlık haklarını savunmak değil, vatanı işgalden kurtarmaktı. Hatta bazı azınlıklar işgalcilerle işbirliği yaparak toprak talebinde bulunmuşlardır. Bu seçenek yanlıştır.
Görüldüğü gibi, Doğu ve Güney Cephelerindeki tüm mücadelelerin ortak ve en önemli amacı, vatan topraklarını düşman işgalinden kurtarmak ve tam bağımsızlığı sağlamaktır.
Cevap C seçeneğidir.
