Aşağıdakilerden hangisi, düzenli ordunun kurulmasının nedenlerinden biridir?
A) Kuvay-ı Milliye'nin yetersiz kalması
B) İstanbul Hükümeti'nin emrine girmek
C) İtilaf Devletleri ile anlaşmak
D) Saltanatı korumak
E) Halifeliği güçlendirmek
Kurtuluş Savaşı döneminde, vatanın işgalden kurtarılması ve bağımsızlığın kazanılması için büyük bir mücadele verilmiştir. Bu mücadelenin önemli dönüm noktalarından biri de düzenli ordunun kurulmasıdır. Şimdi bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Kuvay-ı Milliye'nin Ortaya Çıkışı: Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası işgaller başlayınca, halk kendi bölgelerini korumak amacıyla yerel direniş örgütleri kurdu. Bu örgütlere Kuvay-ı Milliye adı verildi. Kuvay-ı Milliye, başlangıçta işgallere karşı önemli bir direnç gösterdi ve düşmanı yavaşlatmada etkili oldu.
- Kuvay-ı Milliye'nin Yetersizlikleri: Ancak zamanla Kuvay-ı Milliye'nin bazı önemli eksiklikleri ortaya çıktı. Bu eksiklikler arasında disiplinsizlik, merkezi komuta eksikliği, modern savaş tekniklerinden ve yeterli silah-cephane donanımından yoksunluk, halkla ilişkilerde yaşanan sorunlar (bazen halktan zorla erzak toplama gibi) ve büyük çaplı düşman saldırıları karşısında yetersiz kalmaları sayılabilir. Özellikle Gediz Muharebesi, Kuvay-ı Milliye'nin düzenli bir orduya karşı ne kadar yetersiz kaldığını açıkça göstermiştir.
- Düzenli Orduya Geçişin Gerekliliği: İşte bu yetersizlikler, düşmanı tamamen yurttan atmak ve bağımsızlığı kalıcı kılmak için düzenli, disiplinli, merkezi komuta altında, modern silahlarla donatılmış bir orduya ihtiyaç duyulduğunu gösterdi. Bu nedenle, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti, Kuvay-ı Milliye birliklerini düzenli ordu çatısı altında toplamaya karar verdi.
- Seçenek A'nın Değerlendirilmesi: Kuvay-ı Milliye'nin yetersiz kalması ifadesi, yukarıda açıkladığımız gibi, Kuvay-ı Milliye'nin disiplinsizlik, merkezi komuta eksikliği ve büyük çaplı düşman saldırıları karşısında yetersiz kalması nedeniyle düzenli ordunun kurulmasının temel nedenidir. Bu ifade doğru bir tespittir.
- Seçenek B'nin Değerlendirilmesi: İstanbul Hükümeti'nin emrine girmek ifadesi yanlıştır. Düzenli ordu, İstanbul Hükümeti'ne karşı bağımsızlık mücadelesi veren Ankara Hükümeti (TBMM) tarafından kurulmuştur. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- Seçenek C'nin Değerlendirilmesi: İtilaf Devletleri ile anlaşmak ifadesi yanlıştır. Düzenli ordu, İtilaf Devletleri'nin desteklediği işgalci güçlerle savaşmak amacıyla kurulmuştur, onlarla anlaşmak için değil. Bu seçenek de yanlıştır.
- Seçenek D'nin Değerlendirilmesi: Saltanatı korumak ifadesi yanlıştır. Düzenli ordu, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir Türk devleti kurma hedefiyle hareket etmiştir. Saltanatın korunması değil, aksine kaldırılması hedeflenmiştir. Bu seçenek yanlıştır.
- Seçenek E'nin Değerlendirilmesi: Halifeliği güçlendirmek ifadesi yanlıştır. Saltanat gibi halifelik de daha sonra kaldırılmıştır. Düzenli ordunun kurulma amacı halifeliği güçlendirmek değildir. Bu seçenek de yanlıştır.
Bu açıklamalar ışığında, düzenli ordunun kurulmasının en önemli nedeninin Kuvay-ı Milliye'nin yetersiz kalması olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
