Sevgili öğrenciler, bu soruda Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulan konuları ve bu antlaşmanın kapsamı dışında kalan bir konuyu ayırt etmemiz isteniyor. Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda bağımsızlığını ve egemenliğini tescilleyen çok önemli bir belgedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sınırlar: Lozan Antlaşması, Türkiye'nin bugünkü sınırlarının büyük bir kısmını belirlemiştir. Özellikle Suriye, Irak (Musul hariç, o daha sonra çözüldü), Yunanistan ve Bulgaristan sınırları bu antlaşma ile çizilmiştir. Dolayısıyla sınırlar, Lozan'da çözüme kavuşturulan önemli bir konuydu.
- B) Kapitülasyonlar: Osmanlı Devleti döneminden kalan ve ekonomik bağımsızlığımızı kısıtlayan kapitülasyonlar, Lozan Antlaşması ile tamamen kaldırılmıştır. Bu, Türkiye'nin tam bağımsızlığı yolunda atılmış en büyük adımlardan biriydi.
- C) Azınlık hakları: Lozan Antlaşması'nda Türkiye'deki azınlıklar (gayrimüslimler) tanımlanmış ve onların hakları uluslararası güvence altına alınmıştır. Bu da antlaşmanın önemli maddelerinden biridir.
- D) Savaş tazminatı: I. Dünya Savaşı'nın ardından savaş tazminatları konusu da Lozan'da ele alınmıştır. Yunanistan, savaş tazminatı olarak Karaağaç ve Bosnaköy'ü Türkiye'ye vermiştir. Bu da çözüme kavuşturulan bir konuydu.
- E) Halifelik: Halifelik makamı, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında önemli bir tartışma konusuydu. Ancak Halifeliğin kaldırılması, 3 Mart 1924 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan bir kanunla gerçekleşmiştir. Bu karar, Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasından (24 Temmuz 1923) sonra ve Türkiye'nin iç siyasi dinamikleriyle ilgili bir gelişmeydi. Yani Halifelik, Lozan Antlaşması'nda görüşülen veya çözüme kavuşturulan uluslararası bir konu değildi; Türkiye'nin kendi iç meselesi olarak daha sonra karara bağlanmıştır.
Bu bilgiler ışığında, Halifelik konusunun Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulan konulardan biri olmadığını açıkça görmekteyiz.
Cevap E seçeneğidir.
