Aşağıdakilerden hangisi, Milli Mücadele'nin kazanılmasında etkili olan diplomatik gelişmelerden biri değildir?
A) Sovyet Rusya'nın desteği
B) İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları
C) ABD'nin Wilson İlkeleri
D) Fransa ile Ankara Antlaşması
E) İtalya'nın Anadolu'dan çekilmesi
Sevgili öğrenciler, bu soruda Milli Mücadele'nin kazanılmasında etkili olan diplomatik gelişmelerden hangisinin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği sorulmaktadır. Diplomatik gelişmeler, devletler veya uluslararası aktörler arasındaki ilişkiler, anlaşmalar ve politikalar yoluyla elde edilen kazanımları ifade eder. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sovyet Rusya'nın desteği: Milli Mücadele döneminde Sovyet Rusya, yeni kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'ne hem askeri hem de maddi destek sağlamıştır. Bu destek, özellikle Batılı İtilaf Devletleri'ne karşı mücadelede önemli bir diplomatik ve stratejik avantaj sağlamıştır. Bu, Milli Mücadele'nin kazanılmasında etkili olan doğrudan bir diplomatik gelişmedir.
- B) İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları: İngiltere, Fransa ve İtalya gibi İtilaf Devletleri'nin Anadolu'daki çıkarlarının farklı olması ve kendi aralarındaki anlaşmazlıklar, ortak bir cephe oluşturmalarını engellemiştir. Bu durum, Türk tarafının manevra alanı bulmasına ve bazı devletlerle ayrı anlaşmalar yapmasına zemin hazırlamıştır. Bu da Milli Mücadele'nin başarısında etkili olan önemli bir diplomatik faktördür.
- C) ABD'nin Wilson İlkeleri: ABD Başkanı Wilson tarafından I. Dünya Savaşı'nın sonunda (1918) açıklanan bu ilkeler, ulusların kendi kaderini tayin hakkı gibi prensipleri içeriyordu. Bu ilkeler, Paris Barış Konferansı'nda ve sonrasında dünya düzeninin şekillenmesinde etkili olmuş, Türk tarafı da bu ilkeleri kendi haklılığını savunmak için kullanmıştır. Ancak Wilson İlkeleri, Milli Mücadele'si devam ederken ortaya çıkan veya mücadeleyi doğrudan zafere taşıyan bir diplomatik gelişme değil, savaş öncesinde ilan edilmiş genel prensiplerdir. Yani, Milli Mücadele'nin *kazanılmasında etkili olan* doğrudan bir diplomatik eylem veya anlaşma değildir.
- D) Fransa ile Ankara Antlaşması: 1921 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan bu antlaşma, Fransa'nın Anadolu'dan çekilmesini sağlamış ve Türk Hükümeti'ni resmen tanımıştır. Bu antlaşma, İtilaf Devletleri cephesini zayıflatmış ve Türk tarafına büyük bir diplomatik ve askeri başarı kazandırmıştır. Bu, Milli Mücadele'nin kazanılmasında etkili olan doğrudan bir diplomatik gelişmedir.
- E) İtalya'nın Anadolu'dan çekilmesi: İtalya, Anadolu'daki işgalinden beklediği faydayı görememesi, diğer İtilaf Devletleri ile yaşadığı anlaşmazlıklar ve ekonomik sorunlar nedeniyle kademeli olarak Anadolu'dan çekilmiştir. Bu çekilme, Türk tarafının üzerindeki yükü hafifletmiş ve Batı Cephesi'ndeki gücünü artırmıştır. Bu da Milli Mücadele'nin kazanılmasında etkili olan önemli bir diplomatik ve askeri durumdur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Wilson İlkeleri Milli Mücadele'nin genel çerçevesini etkilemiş olsa da, mücadele devam ederken ortaya çıkan ve doğrudan zafere ulaşılmasında etkili olan bir diplomatik gelişme değildir. Diğer seçenekler ise doğrudan diplomatik anlaşmalar veya uluslararası ilişkilerdeki gelişmeler yoluyla Milli Mücadele'nin başarısına katkı sağlamıştır.
Cevap C seçeneğidir.
