Aşağıdakilerden hangisi, Milli Mücadele'nin diplomatik başarılarından biri olarak kabul edilemez?
A) Lozan Barış Antlaşması ile bağımsızlığın tescili
B) Mudanya Ateşkes Antlaşması ile savaşın sona ermesi
C) Sevr Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi
D) Ankara Antlaşması ile Hatay dışında güney sınırının çizilmesi
E) Moskova Antlaşması ile doğu sınırının güvence altına alınması
Milli Mücadele dönemi, askeri zaferlerin yanı sıra önemli diplomatik başarılarla da doludur. Sorumuz, bu diplomatik başarılardan hangisinin kabul edilemeyeceğini sormaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Lozan Barış Antlaşması ile bağımsızlığın tescili: Lozan Barış Antlaşması (1923), Türk Kurtuluş Savaşı'nın sonunda imzalanan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda bağımsızlığını ve egemenliğini tescil eden en büyük diplomatik başarıdır. Bu antlaşma ile yeni Türk devletinin sınırları, azınlık hakları, kapitülasyonların kaldırılması gibi birçok önemli konu kesinlik kazanmıştır. Dolayısıyla bu bir diplomatik başarıdır.
- B) Mudanya Ateşkes Antlaşması ile savaşın sona ermesi: Mudanya Ateşkes Antlaşması (1922), Türk ordusunun Büyük Taarruz'daki zaferinin ardından İtilaf Devletleri ile imzalanan ve sıcak çatışmaları sona erdiren önemli bir diplomatik adımdır. Bu antlaşma ile Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan kurtarılmış, Lozan Barış Konferansı'nın yolu açılmıştır. Bu da kesinlikle bir diplomatik başarıdır.
- C) Sevr Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi: Sevr Antlaşması (1920), Osmanlı Devleti'ne dayatılan ve Türk topraklarını parçalamayı hedefleyen ağır şartlar içeren bir antlaşmaydı. Milli Mücadele'nin temel amacı, Sevr Antlaşması'nı reddetmek ve onun uygulanmasını engellemekti. Bu antlaşmanın yürürlüğe girmesi, Milli Mücadele için bir başarı değil, tam tersine bir yıkım ve hezimet olurdu. Nitekim Türk milleti bu antlaşmayı tanımamış ve Kurtuluş Savaşı ile onu geçersiz kılmıştır. Dolayısıyla bu, Milli Mücadele'nin diplomatik başarılarından biri olarak kabul edilemez.
- D) Ankara Antlaşması ile Hatay dışında güney sınırının çizilmesi: Ankara Antlaşması (1921), Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan ve güney cephesindeki savaşı sona erdiren önemli bir diplomatik başarıdır. Bu antlaşma ile Hatay hariç bugünkü Suriye sınırımız büyük ölçüde çizilmiş, Fransa TBMM Hükümeti'ni resmen tanımış ve güney cephesi kapanmıştır. Bu da bir diplomatik başarıdır.
- E) Moskova Antlaşması ile doğu sınırının güvence altına alınması: Moskova Antlaşması (1921), Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan ve doğu sınırımızı güvence altına alan önemli bir diplomatik başarıdır. Bu antlaşma ile Kars, Ardahan ve Artvin Türkiye'ye bırakılmış, Batum ise Gürcistan'a verilmiştir. Bu antlaşma aynı zamanda TBMM Hükümeti'ne uluslararası alanda destek sağlamış ve doğu cephesini kesin olarak kapatmıştır. Bu da bir diplomatik başarıdır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Sevr Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi, Milli Mücadele'nin hedeflerine tamamen zıt bir durumdur ve bir başarı olarak kabul edilemez.
Cevap C seçeneğidir.
