Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gümrü Antlaşması
B) Moskova Antlaşması
C) Ankara Antlaşması
D) Kars Antlaşması
E) Mudanya Ateşkes Antlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soru Kurtuluş Savaşı'mızın önemli cephelerinden biri olan Doğu Cephesi'ndeki gelişmeleri ve bu gelişmelerin sonucunda imzalanan antlaşmayı anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:
- Doğu Cephesi'nin Önemi: Kurtuluş Savaşı'mızda Doğu Cephesi, Ermeni kuvvetlerine karşı açılan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti'nin ilk askeri başarısını kazandığı cephedir. Bu cephenin komutanı Kazım Karabekir Paşa'dır.
- Zaferin Kazanılması: Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu, Ermeni kuvvetlerini yenilgiye uğratarak önemli bir zafer kazanmıştır. Bu zafer, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısının da kapısını aralamıştır.
- Zafer Sonrası Antlaşma: Askeri zaferin ardından, 2 Aralık 1920 tarihinde TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında bir antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi kapanmış, Ermenistan Sevr Antlaşması'ndaki iddialarından vazgeçmiş ve TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi belgesi olmuştur.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Gümrü Antlaşması: Yukarıda bahsedilen özelliklere tamamen uyan, Doğu Cephesi'ndeki zaferin ardından Ermenilerle imzalanan antlaşmadır.
- B) Moskova Antlaşması: 1921 yılında TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Doğu sınırımızın kesinleşmesinde önemli rol oynamıştır ancak doğrudan Ermenilerle yapılan ilk antlaşma değildir.
- C) Ankara Antlaşması: 1921 yılında TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanarak Güney Cephesi'ni kapatmıştır.
- D) Kars Antlaşması: 1921 yılında TBMM Hükümeti ile Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Gümrü ve Moskova Antlaşmalarını teyit eden, doğu sınırlarımızı kesinleştiren son antlaşmadır. Gümrü'den sonra gelmiştir.
- E) Mudanya Ateşkes Antlaşması: 1922 yılında Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını sona erdiren, İtilaf Devletleri ve Yunanistan ile imzalanan bir ateşkes antlaşmasıdır.
Bu bilgiler ışığında, Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşma Gümrü Antlaşması'dır.
Cevap A seçeneğidir.
