Aşağıdakilerden hangisi Milli Mücadele döneminde kazanılan diplomatik başarılardan biri değildir?
A) Sovyet Rusya ile dostluk ilişkilerinin kurulması
B) İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi tanıması
C) Misak-ı Milli'nin büyük ölçüde gerçekleştirilmesi
D) Osmanlı Devleti'nin yeniden güçlenmesi
E) Türkiye'nin uluslararası alanda saygınlık kazanması
Sevgili öğrenciler, bu soru Milli Mücadele döneminde kazanılan diplomatik başarıları anlamamızı istiyor. Diplomatik başarılar, savaş meydanında kazanılan zaferlerin siyasi masada tescil edilmesi, uluslararası ilişkilerde yeni kapılar açılması ve ülkenin çıkarlarının korunması anlamına gelir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sovyet Rusya ile dostluk ilişkilerinin kurulması: Milli Mücadele döneminde, özellikle Kurtuluş Savaşı'nın ilk yıllarında, TBMM Hükümeti uluslararası alanda yalnız kalmamak ve destek bulmak amacıyla Sovyet Rusya ile yakınlaşmıştır. 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile iki ülke arasında dostluk ve iş birliği tesis edilmiş, bu durum TBMM'ye hem siyasi hem de askeri destek sağlamıştır. Bu, kesinlikle önemli bir diplomatik başarıdır.
- B) İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi tanıması: Milli Mücadele'nin askeri zaferlerinin ardından, özellikle Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz sonrası, İtilaf Devletleri TBMM Hükümeti'nin Anadolu'daki meşru temsilci olduğunu kabul etmek zorunda kalmıştır. Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Lozan Barış Antlaşması ile bu tanıma resmiyet kazanmıştır. Bu, düşman devletler tarafından tanınmak anlamına geldiği için çok büyük bir diplomatik zaferdir.
- C) Misak-ı Milli'nin büyük ölçüde gerçekleştirilmesi: Misak-ı Milli (Ulusal Ant), Türk vatanının sınırlarını, bağımsızlığını ve egemenliğini belirleyen temel ilkeler bütünüydü. Lozan Barış Antlaşması ile Hatay ve Musul gibi bazı konularda tam başarı sağlanamasa da, Anadolu ve Doğu Trakya'nın bağımsız Türk vatanı olarak tescil edilmesi, kapitülasyonların kaldırılması ve azınlık hakları gibi konularda Misak-ı Milli hedeflerinin büyük ölçüde gerçekleştirilmesi, diplomatik bir başarıdır.
- D) Osmanlı Devleti'nin yeniden güçlenmesi: Milli Mücadele'nin temel amacı, işgal altındaki vatanı kurtarmak ve bağımsız bir Türk devleti kurmaktı. Bu mücadele, aynı zamanda İtilaf Devletleri'nin kontrolündeki ve halkın desteğini kaybetmiş olan Osmanlı saltanatına karşı da verilmiştir. Milli Mücadele'nin sonunda Osmanlı Devleti güçlenmek bir yana, 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla resmen sona ermiştir. Dolayısıyla, bu seçenek Milli Mücadele'nin hedefleri ve sonuçlarıyla tamamen çelişmektedir ve bir başarı olarak kabul edilemez.
- E) Türkiye'nin uluslararası alanda saygınlık kazanması: Milli Mücadele, emperyalist güçlere karşı verilen başarılı bir bağımsızlık savaşıydı. Bu mücadele sonucunda kurulan Türkiye Cumhuriyeti, uluslararası alanda bağımsızlığını kendi gücüyle kazanmış, diğer mazlum milletlere örnek olmuş ve dünya devletleri arasında hak ettiği saygınlığı elde etmiştir. Bu da diplomatik ve siyasi bir başarıdır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Milli Mücadele'nin amacı Osmanlı Devleti'ni yeniden güçlendirmek değil, onun yerine bağımsız ve egemen yeni bir Türk devleti kurmaktı.
Cevap D seçeneğidir.
