🎓 11. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, 11. sınıf tarih dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavının 4. senaryosuna ait Test 1'de çıkabilecek konuları kapsamaktadır. Özellikle Osmanlı Devleti'nin duraklama ve gerileme dönemlerindeki iç ve dış sorunları, ıslahat hareketlerini ve Avrupa'daki gelişmelerin etkilerini içerir.
📌 Osmanlı Devleti'nde Duraklama Nedenleri
Osmanlı Devleti'nin 17. yüzyılda duraklamasının temel nedenleri iç ve dış faktörlerden kaynaklanmaktadır.
- Merkezi otoritenin zayıflaması: Padişahların yetersizliği ve saray entrikaları.
- Ekonomik sorunlar: Savaşların uzun sürmesi, tımar sisteminin bozulması, enflasyon.
- Askeri alanda gerileme: Avrupa ordularının gerisinde kalınması, yeniçeri ocağının bozulması.
- Yönetimsel sorunlar: Rüşvet ve iltimasın artması, devlet kadrolarının ehil olmayan kişilere verilmesi.
⚠️ Dikkat: Duraklama nedenleri iç ve dış olarak ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
📌 Osmanlı Devleti'nde Islahat Hareketleri (17. ve 18. Yüzyıllar)
Osmanlı Devleti, duraklamayı önlemek amacıyla çeşitli ıslahatlar yapmaya çalışmıştır. Bu ıslahatlar genellikle askeri ve mali alanlarda yoğunlaşmıştır.
- 17. Yüzyıl Islahatları:
- Tarhuncu Ahmet Paşa: Maliyeyi düzeltmeye yönelik çalışmalar yaptı.
- Köprülü Mehmet Paşa ve Köprülü Fazıl Ahmet Paşa: Orduyu güçlendirmeye ve merkezi otoriteyi sağlamlaştırmaya çalıştılar.
- 18. Yüzyıl Islahatları:
- Lale Devri (1718-1730): Avrupa'dan örnek alınarak kültürel ve sosyal alanda yenilikler yapıldı.
- I. Mahmut: Askeri alanda Avrupa tarzında düzenlemeler yapıldı.
- III. Mustafa: Denizcilik alanında önemli adımlar atıldı.
💡 İpucu: Islahatların genel amacı devleti eski gücüne kavuşturmaktı, ancak kalıcı çözümler üretilemedi.
📌 Avrupa'daki Gelişmelerin Osmanlı'ya Etkileri
Avrupa'da yaşanan Rönesans, Reform, Coğrafi Keşifler ve Aydınlanma Çağı gibi gelişmeler Osmanlı Devleti'ni derinden etkilemiştir.
- Rönesans ve Reform: Avrupa'da bilim, sanat ve düşünce alanında gelişmeler yaşanırken, Osmanlı bu gelişmelerin gerisinde kalmıştır.
- Coğrafi Keşifler: Osmanlı ticaret yollarının önemini kaybetmesine ve ekonomik sıkıntıların artmasına neden olmuştur.
- Aydınlanma Çağı: Avrupa'da akılcılık ve bilim ön plana çıkarken, Osmanlı'da geleneksel düşünce yapısı devam etmiştir. Bu durum, Osmanlı'nın Avrupa'daki gelişmeleri takip etmekte zorlanmasına yol açmıştır.
📝 Not: Avrupa'daki gelişmeler Osmanlı'yı siyasi, ekonomik ve sosyal açılardan olumsuz etkilemiştir.
📌 Osmanlı Devleti'nin Gerileme Nedenleri (18. Yüzyıl ve Sonrası)
18. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti'nin gerilemesi hızlanmıştır. Bu dönemde toprak kayıpları artmış, iç isyanlar ve dış savaşlar devleti yıpratmıştır.
- Merkezi otoritenin daha da zayıflaması: Padişahların yetersizliği ve devlet yönetimindeki beceriksizlikler.
- Ekonomik sorunların derinleşmesi: Dış borçlanma, sanayi devrimini kaçırma, ticaretin Avrupalıların eline geçmesi.
- Askeri alanda yetersizlik: Avrupa ordularının modernleşmesine ayak uyduramama, savaşlarda başarısızlıklar.
- Milliyetçilik akımı: Balkanlarda yaşayan milletlerin bağımsızlık isyanları.
⚠️ Dikkat: Gerileme nedenleri, duraklama nedenlerinin devamı niteliğindedir ve daha da derinleşmiştir.
