11. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 2

🎓 11. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 2 - Ders Notu

Bu ders notu, 11. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı sınavının 4. senaryosunda yer alan Test 2'deki konuları kapsamaktadır. Özellikle Osmanlı Devleti'nin duraklama ve gerileme dönemlerindeki siyasi, sosyal ve ekonomik değişimlere odaklanılmıştır.

📌 Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi (17. Yüzyıl)

Osmanlı Devleti'nin yükselişinin ardından, 17. yüzyılda iç ve dış sorunlar nedeniyle duraklama dönemine girmesi. Bu dönemdeki temel nedenler ve sonuçları bilmek önemlidir.

• Merkezi otoritenin zayıflaması.
• Ekonomik sıkıntılar (tımar sisteminin bozulması, savaşların maliyeti).
• İç isyanlar (Celali İsyanları).
• Ordunun disiplininin bozulması ve askeri teknolojide geri kalınması.
• Rüşvet ve iltimasın yaygınlaşması.

⚠️ Dikkat: Duraklama dönemi, gerileme dönemi ile karıştırılmamalıdır. Duraklama, yükselişin sona ermesi ve sorunların baş göstermesi anlamına gelirken, gerileme ise toprak kayıplarının yaşandığı ve devletin zayıfladığı bir dönemdir.

📌 Celali İsyanları

17. yüzyılda Anadolu'da çıkan ve devleti oldukça zor durumda bırakan isyanlardır. Ekonomik ve sosyal nedenleri bulunmaktadır.

• Ağır vergiler ve tımar sisteminin bozulması sonucu köylülerin topraksız kalması.
• Geçim sıkıntısı ve işsizlik.
• Merkezi otoritenin zayıflığı.
• Eşkıyalık faaliyetlerinin artması.

💡 İpucu: Celali İsyanları, sadece siyasi bir başkaldırı değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal bir tepkiydi. Bu isyanlar, devletin Anadolu'daki kontrolünü zayıflatmıştır.

📌 Islahat (Düzeltme) Çalışmaları

Osmanlı Devleti'nin duraklama döneminde sorunlara çözüm bulmak amacıyla yaptığı yeniliklerdir. Ancak bu ıslahatlar genellikle yüzeysel kalmıştır.

• Devlet adamları (Tarhuncu Ahmet Paşa, Kuyucu Murat Paşa gibi) tarafından yapılan mali ve askeri düzenlemeler.
• Rüşvet ve iltimasın önlenmeye çalışılması.
• Ordunun disiplin altına alınması için yapılan çalışmalar.

📝 **Not:** Islahatların kalıcı çözümler üretmemesinin temel nedeni, sorunların kökenine inilmemesi ve kişisel çıkarların ön planda tutulmasıdır.

📌 Osmanlı Devleti'nde Gerileme Dönemi (18. Yüzyıl)

18. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin toprak kayıpları yaşamaya başladığı ve Avrupa'nın askeri ve teknolojik üstünlüğünü kabul ettiği dönemdir.

• Rusya, Avusturya ve Fransa gibi devletlerle yapılan savaşlarda toprak kayıpları.
• Küçük Kaynarca Antlaşması (Osmanlı Devleti'nin Kırım'ı kaybetmesi).
• Avrupa'daki bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerisinde kalınması.
• Lale Devri (Batı'nın örnek alınarak yapılan yenilikler).

⚠️ Dikkat: Gerileme dönemi, sadece askeri yenilgilerle sınırlı değildir. Aynı zamanda ekonomik bağımlılık ve siyasi nüfuz kaybı da bu dönemin önemli özelliklerindendir.

📌 Lale Devri (1718-1730)

Osmanlı Devleti'nde Batı'nın örnek alınarak yapılan yeniliklerin ve eğlencelerin ön plana çıktığı dönemdir.

• İlk Türk matbaasının kurulması.
• Batı tarzı mimari eserlerin yapılması (Sa'dabad Sarayı).
• Çiçek aşısının uygulanmaya başlanması.
• İstanbul'da itfaiye teşkilatının kurulması (Tulumbacılar).

💡 İpucu: Lale Devri, bir yandan Batı'ya açılma çabasıyken, diğer yandan halkın tepkisini çeken lüks ve israfın da yaşandığı bir dönemdir. Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.

📌 18. Yüzyıl Islahatları

18. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin gerilemesini durdurmak amacıyla yapılan ıslahatlar. Bu dönemde askeri alanda Avrupa örnek alınmıştır.

• Askeri okulların açılması (Hendesehane, Mühendishane-i Bahr-i Hümayun).
• Avrupa'dan askeri uzmanların getirilmesi.
• Nizam-ı Cedid ordusunun kurulması (III. Selim dönemi).

📝 **Not:** 18. yüzyıl ıslahatları, daha çok askeri alana yönelikti ve devletin temel yapısını değiştirmeye yönelik değildi. Bu nedenle kalıcı çözümler üretilememiştir.