🎓 Bursluluk sınavı kaç soru kaç dakika Test 1 - Ders Notu
Sevgili öğrenciler, Bursluluk Sınavı genellikle Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler gibi temel derslerden sorular içerir. Bu ders notu, sınavda karşılaşabileceğiniz bazı önemli konuları sade bir dille özetlemektedir.
📌 Türkçe: Fiilimsiler (Eylemsiler)
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler gelerek türeyen, fiil özelliğini kaybedip isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen sözcüklerdir. Cümlede yüklem olamazlar.
- İsim-fiil (Mastar): Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri gelerek oluşur. Bir işin, oluşun adını bildirir. Örnek: "Kitap okumayı severim."
- Sıfat-fiil (Ortaç): Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri gelerek oluşur. İsmi niteler veya belirtir. Örnek: "Koşan çocuk düştü."
- Zarf-fiil (Bağ-fiil, Ulaç): Fiile "-ken, -alı, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -er...-mez, -asıya, -casına" ekleri gelerek oluşur. Cümlede zarf görevinde kullanılır, fiili veya fiilimsiyi durum ya da zaman yönünden belirtir. Örnek: "Gülerek yanıma geldi."
💡 İpucu: Fiilimsiler olumsuzluk eki "-me, -ma" alabilirler. Bu, onları çekimli fiillerden ayırmanıza yardımcı olabilir.
📌 Türkçe: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
Metinlerde yazarın amacına göre kullandığı anlatım teknikleri ve fikirlerini güçlendirmek için başvurduğu yöntemlerdir.
- Anlatım Biçimleri:
- Açıklayıcı Anlatım: Bilgi vermek, öğretmek amacıyla kullanılır. Nesnel bir dil hakimdir.
- Tartışmacı Anlatım: Bir düşünceyi çürütmek, kendi düşüncesini kabul ettirmek amacıyla kullanılır. Soru-cevaplara yer verilebilir.
- Öyküleyici Anlatım: Bir olayı, yaşanmış ya da yaşanabilecek bir durumu anlatır. Olay, zaman, mekan ve kişi unsurları bulunur.
- Betimleyici Anlatım: Varlıkların, yerlerin, kişilerin özelliklerini göz önünde canlandıracak şekilde anlatır. Gözlem gücü önemlidir.
- Düşünceyi Geliştirme Yolları:
- Tanımlama: "Bu nedir?" sorusuna cevap verir. Kavramın ne olduğunu açıklar.
- Karşılaştırma: İki veya daha fazla varlık, kavram arasındaki benzerlik veya farklılıkları ortaya koyar.
- Örneklendirme: Soyut bir düşünceyi somutlaştırmak için örnekler verir.
- Tanık Gösterme: Alanında uzman, tanınmış bir kişinin sözünü alıntılayarak düşünceyi destekler.
- Sayısal Verilerden Yararlanma: İstatistikler, anket sonuçları gibi sayısal bilgileri kullanarak düşünceyi kanıtlar.
⚠️ Dikkat: Öyküleyici anlatımda "olay" varken, betimleyici anlatımda "görsel detaylar" ön plandadır.
📌 Matematik: Tam Sayılarla İşlemler
Tam sayılar, pozitif ve negatif sayılar ile sıfırı içeren sayılardır. Dört işlemdeki kuralları iyi bilmek önemlidir.
- Toplama İşlemi:
- Aynı işaretli tam sayılar toplanırken, sayılar toplanır ve ortak işaret sonuca yazılır. Örnek: $(-3) + (-5) = -8$.
- Farklı işaretli tam sayılar toplanırken, mutlak değeri büyük olan sayıdan küçük olan çıkarılır ve mutlak değeri büyük olan sayının işareti sonuca yazılır. Örnek: $(-7) + (+4) = -3$.
- Çıkarma İşlemi: Bir tam sayıdan başka bir tam sayı çıkarılırken, çıkan sayının işareti değiştirilir ve toplama işlemine dönüştürülür. Örnek: $(-6) - (-2) = (-6) + (+2) = -4$.
- Çarpma ve Bölme İşlemi:
- Aynı işaretli iki tam sayının çarpımı veya bölümü pozitiftir. Örnek: $(-4) \times (-2) = +8$ veya $(-10) \div (-5) = +2$.
- Farklı işaretli iki tam sayının çarpımı veya bölümü negatiftir. Örnek: $(-3) \times (+5) = -15$ veya $(+12) \div (-4) = -3$.
💡 İpucu: Bir sayının önünde işaret yoksa o sayı pozitiftir ($+5$ ile $5$ aynıdır).
📌 Matematik: Cebirsel İfadeler
Cebirsel ifadeler, en az bir bilinmeyen (değişken) ve işlem içeren matematiksel ifadelerdir. Bilinmeyenler genellikle $x, y, a, b$ gibi harflerle gösterilir.
- Değişken (Bilinmeyen): Bir cebirsel ifadede değeri bilinmeyen harf veya sembol. Örnek: $3x + 5$ ifadesindeki $x$.
- Katsayı: Bir değişkene çarpım durumunda eşlik eden sayı. Örnek: $2y - 7$ ifadesindeki $y$'nin katsayısı $2$dir.
- Sabit Terim: Bir cebirsel ifadede değişken içermeyen terim. Örnek: $4x - 9$ ifadesindeki sabit terim $-9$'dur.
- Benzer Terim: Değişkenleri ve bu değişkenlerin kuvvetleri aynı olan terimler. Benzer terimler toplanabilir veya çıkarılabilir. Örnek: $5x$ ve $-2x$ benzer terimlerdir. $5x + (-2x) = 3x$.
⚠️ Dikkat: Cebirsel ifadelerde toplama ve çıkarma yaparken sadece benzer terimler arasında işlem yapabilirsiniz.
📌 Fen Bilimleri: Vücudumuzdaki Sistemler (Sindirim Sistemi)
Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli enerjiyi besinlerden almasını sağlayan sistemdir.
- Sindirim: Büyük ve karmaşık yapılı besin maddelerinin, hücre zarından geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılmasıdır.
- Fiziksel (Mekanik) Sindirim: Besinlerin çiğneme, kas hareketleri gibi yöntemlerle yüzey alanının artırılmasıdır. Kimyasal yapısı değişmez. Ağızda (dişler), midede (kaslar) ve ince bağırsakta (safra) gerçekleşir.
- Kimyasal Sindirim: Besinlerin enzimler yardımıyla kimyasal olarak daha küçük moleküllere ayrılmasıdır. Ağızda (karbonhidrat), midede (protein) ve ince bağırsakta (karbonhidrat, protein, yağ) gerçekleşir.
- Sindirim Sistemi Organları ve Görevleri:
- Ağız: Besinlerin fiziksel ve kimyasal sindiriminin başladığı yer.
- Yutak: Besinleri ağızdan yemek borusuna iletir.
- Yemek Borusu: Besinleri mideye taşır.
- Mide: Besinlerin depolandığı, fiziksel ve kimyasal sindiriminin yapıldığı organdır (protein sindirimi başlar).
- İnce Bağırsak: Kimyasal sindirimin tamamlandığı ve besin emiliminin büyük bir kısmının gerçekleştiği yer.
- Kalın Bağırsak: Su, vitamin ve mineral emilimi yapar, atık maddeleri rektuma iletir.
- Anüs: Atık maddelerin vücuttan atıldığı açıklık.
- Yardımcı Organlar: Karaciğer (safra üretir) ve Pankreas (sindirim enzimleri üretir).
💡 İpucu: Besinlerin en küçük yapı birimlerine ayrıldığı yer ince bağırsaktır ve emilim de burada yoğun olarak gerçekleşir.
📌 Sosyal Bilgiler: Milli Mücadele Dönemi
Türk milletinin, Birinci Dünya Savaşı sonrası işgal edilen vatan topraklarını kurtarmak ve bağımsızlığını kazanmak için verdiği topyekûn mücadeledir.
- Genelgeler ve Kongreler Dönemi:
- Havza Genelgesi (1919): İşgalleri protesto etme, mitingler düzenleme çağrısı. Milli bilinci uyandırma amacı taşır.
- Amasya Genelgesi (1919): "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ilkesiyle Milli Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi belirlenmiştir.
- Erzurum Kongresi (1919): Bölgesel nitelikli olmasına rağmen ulusal kararlar alınmıştır. "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." kararı alınmıştır. Mandacılık reddedilmiştir.
- Sivas Kongresi (1919): Tüm cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir. Temsil Heyeti tüm yurdu temsil eder hale gelmiştir.
- TBMM'nin Açılması ve Kurtuluş Savaşı Cepheleri:
- TBMM'nin Açılması (23 Nisan 1920): Egemenliğin millete ait olduğunun göstergesidir.
- Doğu Cephesi: Ermenilere karşı Kazım Karabekir komutasındaki düzenli ordularla mücadele edildi. Gümrü Antlaşması ile kapanmıştır.
- Güney Cephesi: Fransız ve Ermenilere karşı Kuva-yi Milliye (halk direnişi) ile mücadele edildi. Antep, Maraş, Urfa'nın savunmaları önemlidir. Sakarya Savaşı sonrası Ankara Antlaşması ile kapanmıştır.
- Batı Cephesi: Yunanlılara karşı düzenli orduyla mücadele edildi. I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz (Başkomutanlık Meydan Muharebesi) yaşanmıştır.
- Mudanya Ateşkes Antlaşması (1922): Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını bitiren, diplomatik zaferin başlangıcı olan antlaşmadır.
- Lozan Barış Antlaşması (1923): Yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan, bağımsızlık belgesidir.
💡 İpucu: Milli Mücadele'nin en önemli özelliği, Türk milletinin topyekûn bağımsızlık ve egemenlik için mücadele etmesidir.
