🎓 10. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 4. Senaryo Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, 10. sınıf Kimya 1. dönem 2. yazılı sınavının 4. senaryosundaki testin kapsadığı temel konuları özetlemektedir. Ağırlıklı olarak Mol kavramı, Kimyasal Hesaplamalar ve Karışımlar konularına odaklanacağız.
📌 Mol Kavramı
Mol, kimyada atom, molekül veya iyon gibi çok sayıda taneciği ifade etmek için kullanılan bir birimdir.
- 1 mol, 6.022 x 1023 tane tanecik içerir (Avogadro sayısı).
- Mol kütlesi (M), bir maddenin 1 molünün gram cinsinden kütlesidir ve periyodik tablodan bulunur.
- n = m/M formülü ile mol sayısı (n) hesaplanabilir. Burada m kütle (gram), M ise mol kütlesidir (g/mol).
⚠️ Dikkat: Avogadro sayısı çok büyük bir sayıdır, bu nedenle mol kavramı çok küçük tanecik sayılarını ifade etmek için kullanılır.
📌 Kimyasal Hesaplamalar
Kimyasal tepkimelerde, tepkimeye giren maddelerin miktarları ve oluşan ürünlerin miktarları arasındaki ilişkiyi inceleyen hesaplamalardır.
- Kimyasal denklemlerin denkleştirilmesi önemlidir.
- Denkleştirilmiş bir tepkime denkleminde, maddelerin mol oranları tepkime katsayıları ile belirlenir.
- Sınırlayıcı bileşen, tepkimede ilk tükenen ve ürün miktarını belirleyen maddedir.
💡 İpucu: Tepkime denkleminde katsayılar mol oranlarını verir. Örneğin, 2A + B -> C tepkimesinde 2 mol A, 1 mol B ile tepkimeye girer ve 1 mol C oluşur.
📌 Karışımlar
İki veya daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelerek oluşturduğu maddelerdir.
- Homojen karışımlar (çözeltiler) her yerinde aynı özelliği gösterir (örneğin, tuzlu su).
- Heterojen karışımlar farklı bölgelerde farklı özellikler gösterir (örneğin, çamurlu su).
- Çözeltilerde çözünen ve çözücü bulunur.
📝 Not: Karışımların ayrılması için farklı yöntemler kullanılır (örneğin, damıtma, süzme, buharlaştırma).
📌 Derişim Birimleri
Çözeltilerde, çözünen maddenin çözelti içindeki miktarını ifade etmek için kullanılan birimlerdir.
- Kütlece Yüzde Derişim: 100 gram çözeltide çözünen maddenin gram cinsinden miktarıdır. Formülü: % = (çözünen kütlesi / çözelti kütlesi) x 100
- Hacimce Yüzde Derişim: 100 mL çözeltide çözünen maddenin mL cinsinden miktarıdır. Formülü: % = (çözünen hacmi / çözelti hacmi) x 100
- Molarite (M): 1 litre çözeltide çözünen maddenin mol sayısıdır. Formülü: M = n/V (n: mol sayısı, V: hacim (L))
⚠️ Dikkat: Molarite hesaplamalarında hacmin litre cinsinden olduğundan emin olun.
📌 Koligatif Özellikler
Çözeltilerin, çözünen madde miktarına bağlı olarak değişen fiziksel özellikleridir.
- Kaynama Noktası Yükselmesi: Çözeltinin kaynama noktasının, saf çözücünün kaynama noktasından daha yüksek olmasıdır.
- Donma Noktası Alçalması: Çözeltinin donma noktasının, saf çözücünün donma noktasından daha düşük olmasıdır.
💡 İpucu: Koligatif özellikler, çözünen tanecik sayısı arttıkça daha belirgin hale gelir.
