MSÜ Türkçe Deneme Sınavı 1

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi **mecaz anlamda** kullanılmıştır?

A) <u>Ağır</u> bir yük taşıyordu.
B) <u>Keskin</u> bir bıçakla ekmek kesti.
C) <u>Soğuk</u> bir davranışla karşılaştım.
D) <u>Sıcak</u> bir çay içtim.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, kelimelerin gerçek anlamları dışında, benzetme veya ilgi yoluyla kazandıkları "mecaz anlamı" bulmamız isteniyor. Bir kelimenin mecaz anlamda kullanılıp kullanılmadığını anlamak için, o kelimenin sözlükteki ilk ve temel anlamından uzaklaşıp uzaklaşmadığına bakarız. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Ağır bir yük taşıyordu.

  "Ağır" kelimesi burada, bir cismin fiziksel olarak çok kilolu, kaldırması zor olduğu anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek (temel) anlamıdır. Dolayısıyla mecaz anlamda değildir.

• B) Keskin bir bıçakla ekmek kesti.

  "Keskin" kelimesi burada, bıçağın ucunun veya ağzının çok iyi kesen, sivri olduğu anlamında kullanılmıştır. Bu da kelimenin gerçek (temel) anlamıdır. Dolayısıyla mecaz anlamda değildir.

• C) Soğuk bir davranışla karşılaştım.

  "Soğuk" kelimesi burada, havanın veya bir nesnenin düşük sıcaklıkta olması anlamında kullanılmamıştır. Bunun yerine, bir kişinin samimiyetsiz, mesafeli, ilgisiz veya sevecen olmayan tavrını ifade etmek için kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşmış, benzetme yoluyla kazanılmış bir anlamdır. İşte bu, mecaz anlamdır.

• D) Sıcak bir çay içtim.

  "Sıcak" kelimesi burada, çayın fiziksel olarak yüksek sıcaklıkta olduğu anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek (temel) anlamıdır. Dolayısıyla mecaz anlamda değildir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, "soğuk" kelimesi C seçeneğinde gerçek anlamından uzaklaşarak mecaz anlamda kullanılmıştır.

Cevap C seçeneğidir.