MSÜ Türkçe Deneme Sınavı 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde **bağlaç** kullanılmıştır?

A) Hem ders çalıştı hem de kitap okudu.
B) Ders çalıştı.
C) Kitap okudu.
D) Ders çalışmak önemlidir.

Sevgili öğrenciler, bu soruda cümlelerdeki bağlaçları bulmamız isteniyor. Öncelikle bağlacın ne olduğunu hatırlayalım:

• Bağlaçlar, tek başına bir anlamı olmayan ancak cümle içinde kelimeleri, kelime gruplarını, cümleleri veya düşünceleri birbirine bağlamaya yarayan sözcüklerdir.
• Cümleler arasında anlam ilişkisi kurarlar (ekleme, karşılaştırma, neden-sonuç, açıklama vb.).
• Örnek olarak "ve", "ama", "fakat", "lakin", "çünkü", "ancak", "oysa", "ya da", "veya", "ile", "ki", "de", "ise", "hem...hem de", "ne...ne de" gibi kelimeler bağlaç olarak kullanılır.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Hem ders çalıştı hem de kitap okudu.

  Bu cümlede "hem...hem de" ifadeleri kullanılmıştır. Bu ifadeler, "ders çalıştı" ve "kitap okudu" şeklindeki iki farklı eylemi birbirine bağlayarak, her iki eylemin de yapıldığını belirtir. "Hem...hem de" kalıbı, Türkçede sıkça kullanılan bir bağlaç grubudur ve bu cümlede açıkça bağlaç görevi görmektedir.

• B) Ders çalıştı.

  Bu cümle tek bir yargı bildirmektedir ve içinde kelimeleri veya cümleleri birbirine bağlayan herhangi bir bağlaç bulunmamaktadır. Sadece bir özne ve bir yüklemden oluşur.

• C) Kitap okudu.

  Bu cümle de tıpkı B seçeneği gibi tek bir yargıdan oluşur ve içinde bir bağlaç içermez. Yine sadece bir özne ve bir yüklemden oluşmaktadır.

• D) Ders çalışmak önemlidir.

  Bu cümlede de herhangi bir kelimeyi veya cümleyi birbirine bağlayan bir bağlaç yer almamaktadır. "Ders çalışmak" bir isim fiil grubudur, "önemlidir" ise bir yüklemdir. Cümle içinde bağlayıcı bir kelime yoktur.

Gördüğümüz gibi, sadece A seçeneğindeki cümlede "hem...hem de" bağlaçları kullanılarak iki farklı eylem birbirine bağlanmıştır. Bu nedenle doğru cevabımız A seçeneğidir.