Evrende her şeyin bir ölçüye göre yaratıldığını, güneş ve ayın belirli bir yörüngede hareket ettiğini ifade eden ayet aşağıdakilerden hangisidir?
A) "O, geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı yaratandır. Her biri bir yörüngede yüzmektedir." (Enbiyâ 33)
B) "Allah, gökleri ve yeri hak ile yarattı." (Âl-i İmrân 191)
C) "Biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık." (Kamer 49)
D) "Güneş ve ay bir hesaba göre hareket etmektedir." (Rahmân 5)
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken ayetlerin anlamlarını dikkatlice okumak ve soruda istenen anahtar kavramları tespit etmek çok önemlidir. Soru bizden iki temel özelliği bir arada barındıran ayeti bulmamızı istiyor:
- Evrende her şeyin bir ölçüye göre yaratıldığı.
- Güneş ve ayın belirli bir yörüngede hareket ettiği.
Şimdi seçenekleri bu iki kritere göre inceleyelim:
- A) "O, geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı yaratandır. Her biri bir yörüngede yüzmektedir." (Enbiyâ 33)
- Bu ayetin ilk kısmı ("O, geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı yaratandır"), evrenin temel unsurlarının Allah tarafından yaratıldığını ifade eder. Böyle büyük ve düzenli bir yaratılış, her şeyin bir ölçüye ve düzene göre yaratıldığı fikrini güçlü bir şekilde ima eder.
- Ayetin ikinci kısmı ("Her biri bir yörüngede yüzmektedir") ise güneş ve ayın (ve diğer gök cisimlerinin) belirli bir yörüngede hareket ettiğini açıkça belirtir. Bu ifade, sorunun ikinci kısmını tam olarak karşılar.
- Bu nedenle, A seçeneği her iki özelliği de (biri doğrudan, diğeri güçlü bir çıkarımla) barındırmaktadır.
- B) "Allah, gökleri ve yeri hak ile yarattı." (Âl-i İmrân 191)
- Bu ayet, göklerin ve yerin hak ve hikmetle yaratıldığını belirtir ki bu da bir ölçüye göre yaratılışı ima eder. Ancak güneş ve ayın belirli bir yörüngede hareket ettiğine dair açık bir ifade içermemektedir.
- C) "Biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık." (Kamer 49)
- Bu ayet, sorunun ilk kısmını ("Evrende her şeyin bir ölçüye göre yaratıldığı") doğrudan ve çok net bir şekilde ifade eder. Ancak güneş ve ayın belirli bir yörüngede hareket ettiğine dair bir bilgi vermez.
- D) "Güneş ve ay bir hesaba göre hareket etmektedir." (Rahmân 5)
- Bu ayet, güneş ve ayın belirli bir düzene ve hesaba göre hareket ettiğini açıkça belirtir, bu da onların yörüngesel hareketini ve bir ölçüye göre yaratılışını vurgular. Ancak "evrende her şeyin bir ölçüye göre yaratıldığı" ifadesini genel olarak değil, sadece güneş ve ay özelinde belirtir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A seçeneğindeki ayet, hem evrendeki düzen ve ölçülü yaratılışı (gece, gündüz, güneş, ayın yaratılması ve düzeniyle) hem de güneş ve ayın belirli bir yörüngede hareket ettiğini en kapsamlı şekilde ifade eden ayettir.
Cevap A seçeneğidir.
