Aşağıda verilen karışımlardan hangisinin ayrılması için kullanılabilecek yöntem yanlış eşleştirilmiştir?
A) Zeytinyağı-su karışımı - Ayırma hunisi
B) Demir tozu-kum karışımı - Mıknatısla ayırma
C) Tuz-su karışımı - Süzme
D) Talaş-su karışımı - Yüzdürme
Sevgili öğrenciler, karışımları ayırma yöntemleri, karışımı oluşturan maddelerin fiziksel özelliklerine göre belirlenir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi yöntemin doğru, hangisinin yanlış eşleştirildiğini bulalım:
- A) Zeytinyağı-su karışımı - Ayırma hunisi: Zeytinyağı ve su birbirine karışmayan (heterojen) sıvılardır ve yoğunlukları farklıdır. Zeytinyağı suyun üstünde kalır. Ayırma hunisi, yoğunluk farkından yararlanarak birbirine karışmayan sıvıları ayırmak için kullanılan doğru bir yöntemdir. Bu eşleştirme doğrudur.
- B) Demir tozu-kum karışımı - Mıknatısla ayırma: Demir tozu manyetik özellik gösterirken, kum göstermez. Mıknatısla ayırma yöntemi, karışımın bir bileşeninin manyetik özellik göstermesi durumunda kullanılır. Mıknatıs demir tozunu çeker ve kumdan ayırır. Bu eşleştirme doğrudur.
- C) Tuz-su karışımı - Süzme: Tuz suda çözünerek homojen bir karışım (çözelti) oluşturur. Süzme yöntemi, katı-sıvı heterojen karışımları (süspansiyonları) ayırmak için kullanılır; yani katının sıvı içinde çözünmediği durumlarda etkilidir. Tuz suda çözündüğü için süzme ile ayrılamaz. Tuz-su karışımını ayırmak için buharlaştırma veya damıtma gibi yöntemler kullanılır. Bu eşleştirme yanlıştır.
- D) Talaş-su karışımı - Yüzdürme: Talaşın yoğunluğu sudan düşüktür ve suda çözünmez, bu yüzden suyun yüzeyinde yüzer. Yüzdürme (veya dekantasyon), yoğunluk farkından yararlanarak, bir sıvıda çözünmeyen ve yüzeyde kalan katıları ayırmak için kullanılabilen bir yöntemdir. Talaş suyun yüzeyinde toplandığında kolayca ayrılabilir. Bu eşleştirme doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, tuz-su karışımını süzme yöntemiyle ayırmak yanlış bir eşleştirmedir.
Cevap C seçeneğidir.
