"Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir. Fabrika atıkları, araç egzozları ve bilinçsizce atılan çöpler havayı, suyu ve toprağı kirletmektedir. Örneğin, plastik şişeler doğada yüzlerce yıl kalabilir ve deniz canlılarına zarar verebilir. Bu durum, hem insan sağlığını hem de doğal yaşamı olumsuz etkilemektedir."
Bu metinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
A) Tanımlama
B) Karşılaştırma
C) Örnekleme
D) Sayısal verilerden yararlanma
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen metinde hangi düşünceyi geliştirme yolunun kullanıldığını bulmamız isteniyor. Düşünceyi geliştirme yolları, yazarın anlattığı konuyu daha anlaşılır, etkili ve inandırıcı kılmak için kullandığı tekniklerdir. Şimdi metni dikkatlice inceleyelim ve seçenekleri değerlendirelim:
- Metnin Analizi:
- Metin, çevre kirliliğinin büyük bir sorun olduğunu belirterek başlıyor.
- Ardından, fabrika atıkları, araç egzozları ve bilinçsizce atılan çöplerin havayı, suyu ve toprağı kirlettiğini açıklıyor.
- En önemli kısım ise şu cümle: "Örneğin, plastik şişeler doğada yüzlerce yıl kalabilir ve deniz canlılarına zarar verebilir." Bu cümle, genel bir sorunu (çevre kirliliği ve etkileri) somut bir örnekle açıklıyor.
- Son olarak, bu durumun insan sağlığını ve doğal yaşamı olumsuz etkilediği belirtiliyor.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Tanımlama: Tanımlama, bir kavramın ne olduğunu açıklamak, özelliklerini belirtmektir. Metin çevre kirliliğini tanımlamaktan ziyade, onun nedenlerini ve sonuçlarını anlatıyor, bir örnekle somutlaştırıyor.
- B) Karşılaştırma: Karşılaştırma, iki veya daha fazla varlık, olay ya da kavram arasındaki benzerlikleri veya farklılıkları ortaya koymaktır. Metinde herhangi bir karşılaştırma yapılmamıştır.
- C) Örnekleme: Örnekleme, anlatılan bir düşünceyi, konuyu veya iddiayı daha anlaşılır, somut ve inandırıcı kılmak için örnekler vermektir. Metinde "Örneğin, plastik şişeler doğada yüzlerce yıl kalabilir ve deniz canlılarına zarar verebilir" ifadesiyle çevre kirliliğinin somut bir etkisi açıkça örneklendirilmiştir. Bu, metnin ana düşüncesini destekleyen güçlü bir unsurdur.
- D) Sayısal verilerden yararlanma: Bu yöntem, düşünceyi desteklemek için istatistik, oran, yüzde gibi sayısal bilgiler kullanmaktır. Metinde "yüzlerce yıl" ifadesi geçse de bu, genel bir zaman dilimini belirtir ve bir istatistik ya da somut sayısal veri olarak kullanılmamıştır. Metnin temel amacı sayısal verilerle bir iddiayı kanıtlamak değildir; daha çok bir örneği sunmaktır.
- Sonuç: Metinde "Örneğin" kelimesiyle başlayan ve plastik şişelerin doğaya verdiği zararı anlatan bölüm, çevre kirliliği konusunu somutlaştırmak ve okuyucunun zihninde canlandırmak için kullanılmış açık bir örnektir. Bu nedenle, metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yolu "Örnekleme"dir.
Cevap C seçeneğidir.
