"Ayşe, her zamanki gibi okuldan dönerken yolda bir kedi gördü. Kedi titriyor, miyavlayarak yardım istiyordu. Ayşe, kediyi kucağına alıp eve götürdü. Annesi önce kızsa da kedinin hâline acıyıp ona süt verdi. Böylece kedi, Ayşe'nin yeni dostu oldu."
Bu metindeki hikâye unsurları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Yer: Okul, Ev; Zaman: Öğleden sonra; Olay: Ayşe'nin kediyi bulması ve sahiplenmesi; Kişiler: Ayşe, kedi, anne.
B) Yer: Sokak, Ev; Zaman: Okuldan dönüş; Olay: Ayşe'nin kediyi sahiplenmesi; Kişiler: Ayşe, anne.
C) Yer: Yol, Ev; Zaman: Okuldan dönerken; Olay: Ayşe'nin kediyi bulması ve sahiplenmesi; Kişiler: Ayşe, kedi, annesi.
D) Yer: Okul, Sokak; Zaman: Akşam; Olay: Ayşe'nin kediyi kaybetmesi; Kişiler: Ayşe, kedi.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Hikâye unsurları, bir metni daha iyi anlamamızı sağlayan temel yapı taşlarıdır. Bu unsurlar; yer, zaman, olay ve kişilerdir. Şimdi, verilen metni bu unsurlara göre adım adım inceleyelim:
- Yer (Mekân): Hikâyenin geçtiği yerlerdir. Metinde Ayşe'nin "yolda" kediyi gördüğü ve onu "eve" götürdüğü belirtiliyor. Bu durumda hikâyenin geçtiği yerler "Yol" ve "Ev"dir.
- Zaman: Hikâyenin ne zaman geçtiğini ifade eder. Metinde "okuldan dönerken" ifadesi, olayın zamanını açıkça belirtmektedir.
- Olay (Konu): Hikâyede anlatılan temel durum veya yaşananlardır. Metinde Ayşe'nin yolda titreyen bir kedi bulması, onu sahiplenmesi ve kedinin Ayşe'nin yeni dostu olması anlatılmaktadır. Yani temel olay, "Ayşe'nin kediyi bulması ve sahiplenmesi"dir.
- Kişiler (Kahramanlar): Hikâyede yer alan varlıklardır. Bu hikâyede "Ayşe", "kedi" ve "annesi" olmak üzere üç ana karakter bulunmaktadır.
Şimdi bu bulgularımızı seçeneklerle karşılaştıralım:
- A) seçeneğinde "Yer" olarak "Okul" verilmiş, ancak olay okulda değil, okuldan dönerken yolda geçiyor. Ayrıca "Zaman" daha genel ifade edilmiş.
- B) seçeneğinde "Yer" olarak "Sokak" denmiş, "yol" daha doğru bir ifadedir. En önemlisi, "Kişiler" arasında "kedi" eksik bırakılmıştır, oysa kedi hikâyenin önemli bir parçasıdır.
- C) seçeneğinde "Yer: Yol, Ev", "Zaman: Okuldan dönerken", "Olay: Ayşe'nin kediyi bulması ve sahiplenmesi" ve "Kişiler: Ayşe, kedi, annesi" ifadelerinin hepsi metindeki bilgilerle tam olarak örtüşmektedir.
- D) seçeneğinde "Yer", "Zaman" ve "Olay" tamamen yanlış verilmiştir. Ayşe kediyi kaybetmiyor, aksine sahipleniyor.
Bu analizlere göre, metindeki hikâye unsurlarını en doğru ve eksiksiz şekilde veren seçenek C'dir.
Cevap C seçeneğidir.
