7. sınıf türkçe 2. dönem 1. yazılı 3. senaryo Test 2

🎓 7. sınıf türkçe 2. dönem 1. yazılı 3. senaryo Test 2 - Ders Notu

Sevgili öğrenciler, bu ders notu "7. sınıf Türkçe 2. dönem 1. yazılı 3. senaryo Test 2" sınavında karşılaşabileceğiniz temel konuları kapsar. Sınavda özellikle fiilimsiler, cümlenin ögeleri, yazım kuralları ve noktalama işaretleri gibi dil bilgisi konularına odaklanmanız önemlidir.

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil özelliğini kaybederek isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen kelimelerdir. Cümlede çekimli fiil gibi yüklem olmazlar.

• İsim-fiil (Mastar): Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri gelerek oluşur. Olumsuzluk eki "-me/-ma" ile karıştırmamak gerekir.
• Örnek: Okumak güzeldir. (mak)
• Örnek: Bu gülüş beni mutlu etti. (ış)
• Örnek: Yemek yapma işini severim. (ma)
• Sıfat-fiil (Ortaç): Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri gelerek oluşur. Genellikle kendinden sonraki ismi niteler.
• Örnek: Gelen misafirler oturdu. (an)
• Örnek: Kırılacak eşyaları dikkatli taşı. (acak)
• Örnek: Çözülmez bir sorun gibi duruyor. (mez)
• Zarf-fiil (Bağ-fiil, Ulaç): Fiile "-ken, -alı, -esiye, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -r...mez, -dığında, -casına, -meksizin" gibi ekler gelerek oluşur. Cümlede zarf görevi üstlenir, fiili veya fiilimsiyi durum ya da zaman yönünden belirtir.
• Örnek: Ders çalışırken uyuyakalmışım. (ken)
• Örnek: Koşa koşa geldi. (a...a - ikileme şeklinde)
• Örnek: Kitabı okuyup geri verdi. (ip)

⚠️ Dikkat: Bazı fiilimsi ekleri zamanla kalıcı isim oluşturabilir. Bu kelimeler artık fiilimsi sayılmaz. (Örn: Dolma, çakmak, dondurma)

📌 Cümlenin Ögeleri

Cümleyi oluşturan ve cümlenin anlamını tamamlayan temel yapı taşlarıdır. Cümlenin ögelerini bulurken önce yüklemi, sonra özneyi bulmak işinizi kolaylaştırır.

• Yüklem: Cümledeki işi, oluşu, hareketi veya yargıyı bildiren temel ögedir. Çekimli bir fiil veya ek fiil almış bir isim olabilir.
• Örnek: Çocuklar bahçede oynuyor. (Fiil)
• Örnek: En sevdiğim renk mavidir. (İsim + ek fiil)
• Özne: Yüklemde belirtilen işi yapan veya yargının konusu olan ögedir. "Kim?" veya "Ne?" sorularıyla bulunur.
• Örnek: Kuşlar gökyüzünde süzülüyordu. (Gerçek özne)
• Örnek: Yarınki toplantı iptal edildi. (Sözde özne - işi başkası yaptı)
• Örnek: (O) Kitabı okudu. (Gizli özne)
• Nesne (Düz Tümleç): Öznenin yaptığı işten etkilenen varlıktır.
• Belirtili Nesne: "Neyi?", "Kimi?" sorularıyla bulunur. İsmin "-i" hal ekini alır.
• Örnek: Kitabı okudum. (Neyi okudum? -> Kitabı)
• Belirtisiz Nesne: "Ne?" sorusuyla bulunur. Yalın haldedir.
• Örnek: Bir kitap okudum. (Ne okudum? -> Bir kitap)
• Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı): Yüklemi yer, yön, bulunma veya ayrılma yönünden tamamlar. "-e, -de, -den" hal eklerini alır. "Kime?", "Neye?", "Nerede?", "Nereden?", "Kimde?", "Kimden?" gibi sorularla bulunur.
• Örnek: Eve gitti. (Nereye gitti? -> Eve)
• Örnek: Okulda buluştuk. (Nerede buluştuk? -> Okulda)
• Zarf Tümleci: Yüklemi zaman, durum, miktar, sebep, araç, yön gibi farklı açılardan tamamlar. "Nasıl?", "Ne zaman?", "Ne kadar?", "Neden?", "Niçin?", "Nereye?" (yalın halde) gibi sorularla bulunur.
• Örnek: Hızlı hızlı yürüdü. (Nasıl yürüdü? -> Hızlı hızlı)
• Örnek: Yarın pikniğe gideceğiz. (Ne zaman gideceğiz? -> Yarın)
• Örnek: Dışarı çıktı. (Nereye çıktı? -> Dışarı - yalın halde)

💡 İpucu: Cümlenin ögelerini bulurken kelime gruplarını (tamlamalar, deyimler, fiilimsilerle oluşmuş gruplar) ayırmamaya dikkat edin. Bir bütün olarak ele alınır.

📌 Yazım Kuralları

Türkçeyi doğru ve etkili kullanmak için yazım kurallarına uymak çok önemlidir.

• Büyük Harflerin Kullanımı:
  • Cümleler büyük harfle başlar.
  • Özel adlar (kişi, yer, millet, dil, din, gezegen adları vb.) büyük harfle başlar.
  • Kurum, kuruluş, dernek adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
  • Kitap, dergi, gazete adlarının her kelimesi büyük harfle başlar (aradaki bağlaçlar küçük).
  • Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. (29 Ekim 1923 Cuma)
  • Hitaplar büyük harfle başlar. (Sevgili Öğrenciler,)
• "De" ve "Ki" Bağlaçlarının Yazımı:
  • Bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır, "-te/-ta" şekline dönüşmez. (Sen de gel. Evde de unuttum.)
  • Hal eki olan "-de/-da" bitişik yazılır, "-te/-ta" şekline dönüşebilir. (Evde yok. Okulda buluşuruz.)
  • Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. (O kadar güzel ki...)
  • İlgi zamiri ve sıfat yapan "-ki" bitişik yazılır. (Evdeki hesap, seninki daha güzel.)
• Sayıların Yazımı:
  • Metin içinde sayılar genellikle yazıyla yazılır. (üç yıl, beş yüz)
  • Saat, para, ölçü, istatistik verileri gibi durumlarda rakamla yazılır. (17.30, 50 TL)
  • Sıra sayıları ekle gösterilirken kesme işareti ve ek kullanılır. (3.'üncü değil, 3.) veya (üçüncü)
• Birleşik Kelimelerin Yazımı:
  • Ses düşmesi, ses türemesi veya anlam kayması varsa bitişik yazılır. (kaynana, pazartesi, aslanağzı)
  • Birleşme sırasında hiçbir ses veya anlam değişimi yoksa genellikle ayrı yazılır. (kuşburnu, deniz yosunu)

⚠️ Dikkat: Yazımı karıştırılan kelimeler için TDK Yazım Kılavuzu'na başvurmak en doğrusudur.

📌 Noktalama İşaretleri

Yazılı anlatımda duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, okumayı kolaylaştırmak için kullanılırlar.

• Nokta (.):
  • Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur.
  • Bazı kısaltmaların sonuna konur. (Dr. Alb.)
  • Sıra bildiren sayılardan sonra konur. (2. sınıf)
  • Tarihlerin yazımında kullanılır. (23.04.1920)
• Virgül (,):
  • Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için. (Pazardan elma, armut, muz aldım.)
  • Sıralı cümleleri ayırmak için. (Geldi, oturdu, bekledi.)
  • Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için.
  • Ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için.
  • Hitaplardan sonra. (Sevgili Annem,)
• Noktalı Virgül (;):
  • Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için. (At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.)
  • Cümle içinde tür veya takımları ayırmak için. (Erkek çocuklara Ali, Can, Emre; kız çocuklara Ayşe, Elif, Zeynep adları verildi.)
• Soru İşareti (?):
  • Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur. (Nereye gidiyorsun?)
  • Bilinmeyen, kesin olmayan yer, tarih vb. durumlar için parantez içinde kullanılır. (Yunus Emre (1238?-1320))
• Ünlem İşareti (!):
  • Sevinç, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur. (Ne güzel bir gün!)
  • Seslenme ve hitaplardan sonra konur. (Ey Türk gençliği!)
• İki Nokta (:):
  • Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur. (Milli Edebiyat Dönemi yazarları şunlardır: Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp...)
  • Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur. (Bu kararın iki sebebi var: birincisi, ikincisi...)
  • Karşılıklı konuşmalarda konuşan kişiyi belirtmek için. (Öğretmen: Çocuklar...)
• Üç Nokta (...):
  • Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
  • Alıntılarda atlanan yerleri belirtmek için.
  • Kaba sayıldığı için söylenmek istenmeyen sözlerin yerine.

💡 İpucu: Noktalama işaretleri, cümlenin anlamını değiştirebilir. Bu yüzden doğru yerde doğru işareti kullanmak çok önemlidir.

📝 Bu konulara iyi çalışın, örnekleri dikkatlice inceleyin ve bol bol pratik yapın. Başarılar dilerim!