"Yazarın başından geçen veya tanık olduğu olayları, üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra kaleme aldığı, genellikle samimi bir üslup taşıyan yazı türüdür." Yukarıda tanımı verilen metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Deneme
B) Makale
C) Anı
D) Fıkra
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken tanımda verilen anahtar kelimelere dikkat etmek çok önemlidir. Şimdi soruyu adım adım inceleyelim:
Öncelikle, tanımda verilen özellikleri dikkatlice okuyalım: "Yazarın başından geçen veya tanık olduğu olayları", "üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra kaleme aldığı", "genellikle samimi bir üslup taşıyan yazı türüdür."
Bu özellikler bize yazarın kendi yaşamından kesitler sunduğunu, geçmişe dönük bir anlatım olduğunu ve kişisel, içten bir dil kullandığını gösteriyor.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
A) Deneme: Deneme, yazarın herhangi bir konu hakkındaki kişisel görüşlerini, düşüncelerini kesin yargılara varmadan, kanıtlama amacı gütmeden, samimi bir dille anlattığı yazı türüdür. Konu sınırlaması yoktur. Tanımdaki gibi "belli bir zaman geçtikten sonra olayları kaleme alma" özelliği denemenin temelini oluşturmaz.
B) Makale: Makale, bilimsel veya güncel bir konuda bilgi vermek, bir düşünceyi savunmak veya bir tezi kanıtlamak amacıyla yazılan, ciddi ve nesnel bir üslup taşıyan yazı türüdür. Yazarın kişisel olaylarını samimi bir dille anlatma amacı taşımaz.
C) Anı: Anı (Hatıra), bir kişinin yaşadığı veya tanık olduğu olayları, üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra hatırlayarak, kendi bakış açısıyla kaleme aldığı yazı türüdür. Genellikle samimi bir dil kullanılır. Tanımda belirtilen "yazarın başından geçen veya tanık olduğu olaylar", "üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra kaleme alma" ve "samimi üslup" özellikleri anı türünün tam karşılığıdır.
D) Fıkra: Fıkra, genellikle gazete ve dergilerde güncel bir konu hakkında yazarın kişisel görüşlerini, esprili ve kısa bir dille anlattığı köşe yazısıdır. Ya da halk arasında anlatılan kısa, güldürücü hikayelerdir. Tanımdaki "başından geçen olayları belli bir zaman sonra kaleme alma" özelliğiyle doğrudan uyuşmaz.
Bu değerlendirmeler sonucunda, verilen tanımın tüm özelliklerini eksiksiz bir şekilde karşılayan metin türü anıdır.
