5. sınıf sosyal bilgiler 2. dönem 1. yazılı 1. senaryo Test 2

Anadolu uygarlıklarından Lidyalılar, ekonomiye ve ticarete büyük bir yenilik getirerek dünya tarihinde önemli bir iz bırakmışlardır. Bu yenilik, ticaretin kolaylaşmasını ve değer ölçüsünün standartlaşmasını sağlamıştır.

Lidyalıların dünya ortak mirasına en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) İlk anayasayı hazırlamaları

B) Parayı (sikke) icat etmeleri

C) Çivi yazısını kullanmaları

D) Tapates adı verilen halılar dokumaları

Sevgili öğrenciler, bu soruda Lidyalıların dünya ekonomisine ve ticaretine getirdiği büyük yeniliği ve bunun dünya ortak mirasına en önemli katkısını bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:

• Soruyu Anlayalım: Soru, Lidyalıların ekonomiye ve ticarete getirdiği, ticaretin kolaylaşmasını ve değer ölçüsünün standartlaşmasını sağlayan bir yenilikten bahsediyor. Bu tanım, belirli bir icadı işaret ediyor ve bizden bu icadın ne olduğunu bulmamız isteniyor.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
• A) İlk anayasayı hazırlamaları: Tarihteki ilk yazılı anayasalar genellikle Mezopotamya uygarlıklarından, özellikle de Babillerden (Hammurabi Kanunları) bilinir. Lidyalıların böyle bir katkısı yoktur. Bu seçenek doğru değildir.
• B) Parayı (sikke) icat etmeleri: Lidyalılar, M.Ö. 7. yüzyılda tarihte ilk kez parayı (sikkeleri) icat etmişlerdir. Bu icat, öncesinde kullanılan takas (mal değişimi) sisteminin zorluklarını ortadan kaldırmıştır. Para sayesinde ticaret çok daha hızlı, kolay ve adil bir şekilde yapılmaya başlanmıştır. Aynı zamanda, ürünlerin değerini standart bir ölçü birimiyle ifade etme imkanı sağlamıştır. Soruda bahsedilen "ticaretin kolaylaşması ve değer ölçüsünün standartlaşması" ifadesi tam olarak bu icadı tanımlamaktadır. Bu, dünya ekonomisinin temelini atan devrim niteliğinde bir yeniliktir.
• C) Çivi yazısını kullanmaları: Çivi yazısı, Sümerler tarafından icat edilmiş ve Mezopotamya uygarlıkları tarafından yaygın olarak kullanılmıştır. Lidyalıların bu yazıyı icat etme veya yaygınlaştırma gibi bir katkısı yoktur. Bu seçenek de doğru değildir.
• D) Tapates adı verilen halılar dokumaları: Lidyalılar, dokumacılık ve kuyumculuk gibi zanaatlarda ileri gitmiş olabilirler, ancak "tapates" adı verilen halılar genellikle Frigler ile ilişkilendirilir. Ayrıca, bu tür bir zanaat ürünü, ekonomiye ve ticarete paranın icadı kadar köklü ve evrensel bir yenilik getirmemiştir. Bu seçenek, sorunun ana odağı olan ekonomik yenilikle doğrudan ilgili değildir.
• Sonuca Ulaşalım: Lidyalıların ekonomiye ve ticarete getirdiği, ticaretin kolaylaşmasını ve değer ölçüsünün standartlaşmasını sağlayan en büyük yenilik, paranın (sikke) icadıdır. Bu icat, dünya ekonomisinin temelini atmış ve günümüze kadar uzanan bir etki yaratmıştır.

Cevap B seçeneğidir.