Aşağıdaki maddelerden hangisi suda çözündüğünde, çözelti sıcaklığının artmasına neden olur?
A) Amonyum nitrat ($NH_4NO_3$)
B) Potasyum iyodür ($KI$)
C) Sodyum hidroksit ($NaOH$)
D) Glikoz ($C_6H_{12}O_6$)
E) Üre ($CO(NH_2)_2$)
Sevgili öğrenciler, bu soru, maddelerin suda çözünmesi sırasında meydana gelen ısı değişimlerini anlamamızı gerektiriyor. Bir maddenin suda çözünmesi sırasında çözeltinin sıcaklığı artıyorsa, bu olaya ekzotermik çözünme denir ve ısı açığa çıkar. Eğer çözeltinin sıcaklığı azalıyorsa, bu olaya endotermik çözünme denir ve sistem çevreden ısı alır.
- A) Amonyum nitrat ($NH_4NO_3$): Amonyum nitratın suda çözünmesi, bilinen bir endotermik olaydır. Yani, çözündüğünde çevreden ısı alır ve çözeltinin sıcaklığını düşürür. Bu özellik, anlık soğuk kompreslerde kullanılır.
- B) Potasyum iyodür ($KI$): Potasyum iyodürün suda çözünmesi de genellikle endotermik bir süreçtir. Çözelti sıcaklığında hafif bir düşüşe neden olur.
- C) Sodyum hidroksit ($NaOH$): Sodyum hidroksit (kostik soda) suda çözündüğünde, çok güçlü bir ekzotermik reaksiyon meydana gelir. Bu, büyük miktarda ısı açığa çıkmasına ve çözeltinin sıcaklığının önemli ölçüde artmasına neden olur. Bu nedenle, $NaOH$ ile çalışırken dikkatli olunması gerekir.
- D) Glikoz ($C_6H_{12}O_6$): Glikozun suda çözünmesi genellikle termonötr veya hafifçe endotermik bir süreçtir. Çözelti sıcaklığında belirgin bir artışa neden olmaz.
- E) Üre ($CO(NH_2)_2$): Ürenin suda çözünmesi de endotermik bir olaydır. Çözelti sıcaklığında hafif bir düşüşe yol açar.
Yukarıdaki analizlere göre, suda çözündüğünde çözelti sıcaklığının artmasına neden olan madde sodyum hidroksittir ($NaOH$), çünkü çözünmesi ekzotermiktir.
Cevap C seçeneğidir.
