10. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 3. senaryo Test 2

Canlı hücrelerde gerçekleşen metabolik olaylar ve enerji dönüşümleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) ATP, hücrelerde enerji depolayan ve taşıyan temel moleküldür.

B) Fosforilasyon, ADP'ye bir fosfat grubunun eklenerek ATP sentezlenmesi olayıdır.

C) Hücresel solunum, besin monomerlerinin yıkımıyla ATP üretilen katabolik bir süreçtir.

D) Fotosentez ve kemosentez gibi olaylar, ATP harcanarak organik madde sentezlenen anabolik süreçlerdir.

E) Tüm anabolik reaksiyonlar enerji açığa çıkarırken, tüm katabolik reaksiyonlar enerji harcar.

Sevgili öğrenciler, canlı hücrelerde gerçekleşen metabolik olaylar ve enerji dönüşümleri konusu, biyolojinin temel taşlarından biridir. Bu soruda, bu önemli süreçlerle ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyerek doğru ve yanlış olanları ayırt edeceğiz. Haydi başlayalım!

• A) ATP, hücrelerde enerji depolayan ve taşıyan temel moleküldür.

  Bu ifade doğrudur. ATP (Adenozin Trifosfat), hücrelerin anlık enerji ihtiyacını karşılayan, enerji depolayan ve hücre içinde enerji transferini sağlayan evrensel bir enerji para birimidir. Yüksek enerjili fosfat bağlarında enerji saklar.

• B) Fosforilasyon, ADP'ye bir fosfat grubunun eklenerek ATP sentezlenmesi olayıdır.

  Bu ifade doğrudur. Fosforilasyon, bir moleküle fosfat grubu eklenmesi işlemidir. Özellikle ADP (Adenozin Difosfat) molekülüne inorganik bir fosfat ($P_i$) eklenerek ATP sentezlenmesi, hücresel enerji üretimi için kritik bir süreçtir. Bu olaya dehidrasyon sentezi de denir.

• C) Hücresel solunum, besin monomerlerinin yıkımıyla ATP üretilen katabolik bir süreçtir.

  Bu ifade doğrudur. Hücresel solunum, glikoz gibi besin monomerlerinin oksijenli veya oksijensiz ortamda parçalanarak (yıkılarak) enerji açığa çıkarılması ve bu enerjinin ATP şeklinde depolanması olayıdır. Yıkım reaksiyonları, yani katabolik süreçler enerji açığa çıkarır.

• D) Fotosentez ve kemosentez gibi olaylar, ATP harcanarak organik madde sentezlenen anabolik süreçlerdir.

  Bu ifade doğrudur. Fotosentez (ışık enerjisi kullanarak) ve kemosentez (kimyasal enerji kullanarak) inorganik maddelerden organik madde sentezleme (yapım) süreçleridir. Bu yapım reaksiyonları, yani anabolik süreçler, enerji gerektirir ve bu enerjiyi genellikle ATP'den sağlarlar (ATP harcarlar).

• E) Tüm anabolik reaksiyonlar enerji açığa çıkarırken, tüm katabolik reaksiyonlar enerji harcar.

  Bu ifade yanlıştır. Bu ifade, anabolik ve katabolik reaksiyonların enerji dinamiklerini tam tersi şekilde açıklamaktadır. Doğrusu şöyledir:

  • Anabolik reaksiyonlar (yapım olayları): Küçük moleküllerden büyük moleküllerin sentezlendiği süreçlerdir (örneğin protein sentezi, fotosentez). Bu süreçler enerji gerektirir, yani enerji harcar.
  • Katabolik reaksiyonlar (yıkım olayları): Büyük moleküllerin küçük moleküllere yıkıldığı süreçlerdir (örneğin hücresel solunum). Bu süreçler enerji açığa çıkarır (genellikle ATP sentezinde kullanılır).

  Dolayısıyla, anabolik reaksiyonlar enerji harcarken, katabolik reaksiyonlar enerji açığa çıkarır. Verilen ifade bu durumu tersine çevirdiği için yanlıştır.

Cevap E seçeneğidir.