11. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo Test 1

Bir bireyin bağışıklık sistemi ile ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi pasif bağışıklığa bir örnektir?

A) Kızamık hastalığı geçiren bir çocuğun hayatı boyunca bu hastalığa karşı dirençli olması.

B) Grip aşısı olan bir kişinin grip virüsüne karşı antikor üretmesi.

C) Bir bebeğin anne sütü aracılığıyla anneden antikor alması.

D) Tetanoz bakterisine maruz kalan bir kişinin tetanoz toksoid aşısı olması.

E) Vücuda giren bir bakteriye karşı B lenfositlerinin antikor üretmeye başlaması.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bağışıklık sistemi, vücudumuzu hastalıklara karşı koruyan karmaşık bir yapıdır. Bağışıklık, aktif ve pasif olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Bu soruda pasif bağışıklığı anlamaya odaklanacağız. Pasif bağışıklık, vücudun kendi antikorlarını üretmek yerine, dışarıdan hazır antikorları alması durumudur. Bu tür bağışıklık, anında koruma sağlar ancak genellikle geçicidir çünkü vücut bu antikorları kendisi üretmeyi öğrenmez.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Kızamık hastalığı geçiren bir çocuğun hayatı boyunca bu hastalığa karşı dirençli olması.

  Bu durum, çocuğun kendi bağışıklık sisteminin kızamık virüsüyle karşılaştıktan sonra antikorlar ve hafıza hücreleri üretmesiyle gerçekleşir. Bu, vücudun hastalığı "öğrenmesi" anlamına gelir ve uzun süreli koruma sağlar. Bu, doğal aktif bağışıklık örneğidir. Dolayısıyla pasif bağışıklık değildir.

• B) Grip aşısı olan bir kişinin grip virüsüne karşı antikor üretmesi.

  Grip aşısı, vücuda zayıflatılmış veya etkisiz hale getirilmiş virüs parçacıklarını tanıtarak bağışıklık sistemini uyarır. Vücut, bu uyarana yanıt olarak kendi antikorlarını ve hafıza hücrelerini üretir. Bu da uzun süreli koruma sağlar. Bu, yapay aktif bağışıklık örneğidir. Dolayısıyla pasif bağışıklık değildir.

• C) Bir bebeğin anne sütü aracılığıyla anneden antikor alması.

  Anne sütü, annenin daha önce karşılaştığı hastalıklara karşı ürettiği antikorları içerir. Bebek, bu antikorları anne sütüyle doğrudan alır ve kendi bağışıklık sistemi bu antikorları üretmek zorunda kalmaz. Bu antikorlar bebeğe hastalığa karşı geçici bir koruma sağlar. Bu, doğal pasif bağışıklık örneğidir. Bu seçenek, pasif bağışıklığın tanımına tam olarak uymaktadır.

• D) Tetanoz bakterisine maruz kalan bir kişinin tetanoz toksoid aşısı olması.

  Tetanoz toksoid aşısı, tetanoz bakterisinin ürettiği toksinin zararsız hale getirilmiş bir formunu içerir. Bu aşı, vücudun kendi bağışıklık sistemini uyararak tetanoz toksinine karşı antikor üretmesini sağlar. Bu, yapay aktif bağışıklık örneğidir. Eğer kişi tetanoz antitoksin (hazır antikorlar) alsaydı, bu pasif bağışıklık olurdu. Ancak toksoid aşısı aktif bağışıklık sağlar. Dolayısıyla pasif bağışıklık değildir.

• E) Vücuda giren bir bakteriye karşı B lenfositlerinin antikor üretmeye başlaması.

  B lenfositleri, vücudun kendi bağışıklık hücreleridir. Bir bakteri vücuda girdiğinde, B lenfositleri bu bakteriye özgü antikorları üretmek üzere aktive olur. Bu, vücudun kendi savunma mekanizmasını devreye soktuğu anlamına gelir. Bu, doğal aktif bağışıklık örneğidir. Dolayısıyla pasif bağışıklık değildir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, bir bebeğin anne sütü aracılığıyla anneden hazır antikorları alması, vücudun kendi antikorlarını üretmediği, dışarıdan hazır antikorların alındığı bir durumdur ve bu da pasif bağışıklığın en net örneğidir.

Cevap C seçeneğidir.