9. sınıf coğrafya 2. dönem 1. yazılı 2. Senaryo Test 1

Bir ülkenin nüfus piramidinin şekli, o ülkenin geçmişteki ve gelecekteki demografik yapısı hakkında önemli bilgiler sunar. Özellikle tabanı daralan, orta kısmı şişkin ve tepe kısmı genişleyen piramitler, belirli bir demografik özelliği işaret eder.
Böyle bir nüfus piramidine sahip bir ülke için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

A) Doğum oranları geçmişe göre düşüş eğilimindedir.

B) Ortalama yaşam süresi uzamaktadır.

C) Bağımlı yaşlı nüfus oranı artmaktadır.

D) Ülke nüfusu hızla gençleşmektedir.

E) Demografik dönüşümün ileri aşamalarında yer almaktadır.

Sevgili öğrenciler, bu soru bir ülkenin nüfus piramidinin şeklinden yola çıkarak demografik yapısı hakkında yorum yapmamızı istiyor. Verilen nüfus piramidinin özellikleri şunlardır:

• Tabanı daralan: Bu, son yıllarda doğum oranlarının düştüğünü ve genç nüfusun azaldığını gösterir.
• Orta kısmı şişkin: Bu, çalışma çağındaki (üretken) nüfusun oranının yüksek olduğunu gösterir. Bu grup, geçmişteki yüksek doğum oranlarının bir sonucudur.
• Tepe kısmı genişleyen: Bu, yaşlı nüfusun oranının arttığını ve ortalama yaşam süresinin uzadığını gösterir.

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:

• A) Doğum oranları geçmişe göre düşüş eğilimindedir.

  Piramidin tabanının daralması, yeni doğanların sayısının azaldığını ve dolayısıyla doğum oranlarının düştüğünü açıkça gösterir. Bu yorum yapılabilir.

• B) Ortalama yaşam süresi uzamaktadır.

  Piramidin tepe kısmının genişlemesi, insanların daha uzun yaşadığını ve yaşlı nüfusun arttığını gösterir. Bu da ortalama yaşam süresinin uzadığı anlamına gelir. Bu yorum yapılabilir.

• C) Bağımlı yaşlı nüfus oranı artmaktadır.

  Piramidin tepe kısmının genişlemesiyle yaşlı nüfusun artması, çalışma çağındaki nüfusa bağımlı olan yaşlıların oranının yükseldiğini gösterir. Bu yorum yapılabilir.

• D) Ülke nüfusu hızla gençleşmektedir.

  Piramidin tabanının daralması (genç nüfusun azalması) ve tepe kısmının genişlemesi (yaşlı nüfusun artması), ülkenin nüfusunun genel olarak yaşlandığını gösterir. "Hızla gençleşmek" ifadesi, bu piramit yapısıyla tamamen zıttır. Bu yorum yapılamaz.

• E) Demografik dönüşümün ileri aşamalarında yer almaktadır.

  Doğum oranlarının düşmesi, ölüm oranlarının düşmesi ve ortalama yaşam süresinin uzamasıyla karakterize edilen bu piramit şekli, bir ülkenin demografik dönüşüm sürecinin (yani yüksek doğum ve ölüm oranlarından düşük doğum ve ölüm oranlarına geçişin) son aşamalarında olduğunu gösterir. Bu yorum yapılabilir.

Bu durumda, verilen nüfus piramidi özelliklerine göre yapılamayacak yorum "Ülke nüfusu hızla gençleşmektedir" ifadesidir.

Cevap D seçeneğidir.