Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için, verilen gözlemleri canlı alemlerinin temel özellikleriyle karşılaştırmamız gerekiyor. Her bir gözlemi dikkatlice inceleyelim ve hangi alemlerle uyumlu olup olmadığını değerlendirelim.
- Gözlem 1: Hücre duvarı bulunmamaktadır
- Bu özellik, Bitkiler ve Mantarlar alemlerini doğrudan elememizi sağlar, çünkü bu alemlerde hücre duvarı (Bitkilerde selülozdan, Mantarlarda kitinden) bulunur. Monera aleminin de çoğunda hücre duvarı vardır. Hayvanlar aleminde hücre duvarı bulunmaz. Protista aleminin bazı üyelerinde (örn. algler) hücre duvarı varken, bazı üyelerinde (örn. amip, paramesyum) bulunmaz.
- Gözlem 2: Glikojen depolamaktadır
- Glikojen, hayvanlar, mantarlar ve bazı bakteriler tarafından depolanan bir polisakkarittir. Bitkiler ise nişasta depolar. Bu gözlem, Bitkiler alemini eler.
- Gözlem 3: Heterotrof beslenmektedir
- Heterotrof beslenme, canlının kendi besinini üretemeyip dışarıdan alması anlamına gelir. Hayvanlar, Mantarlar, Monera aleminin bazı üyeleri ve Protista aleminin bazı üyeleri heterotroftur. Bitkiler ise genellikle fotosentez yaparak ototrof beslenirler. Bu gözlem de Bitkiler alemini eler.
- Gözlem 4: Çok hücreli yapıya sahiptir
- Bu özellik, canlının birden fazla hücreden oluştuğunu gösterir. Bitkiler, Mantarlar ve Hayvanlar alemleri çok hücrelidir. Monera alemi tek hücrelidir. Protista aleminin çoğu üyesi tek hücrelidir, çok hücreli olanlar ise genellikle basit yapılıdır. Bu gözlem, Monera alemini doğrudan eler.
Şimdi bu gözlemleri seçeneklerdeki alemlerle tek tek karşılaştıralım:
- A) Monera:
- Monera alemi (bakteriler ve arkeler) tek hücrelidir. Ancak gözlemlerimizdeki canlı "çok hücreli yapıya sahiptir". Bu nedenle Monera alemi elenir.
- B) Protista:
- Protista alemi çok çeşitlidir. Bazı protistler hücre duvarına sahip değildir, glikojen depolayabilir ve heterotrof beslenebilir. Ancak, "çok hücreli yapıya sahiptir" gözlemi, Protista aleminin çoğu üyesi için geçerli değildir. Çok hücreli protistler genellikle basit yapılıdır ve karmaşık bir organizasyon göstermezler.
- C) Bitkiler:
- Bitkilerde hücre duvarı bulunur (selülozdan). Glikojen yerine nişasta depolarlar ve ototrof beslenirler. Verilen üç gözlem (hücre duvarı yok, glikojen depolama, heterotrof beslenme) Bitkiler alemiyle çelişmektedir. Bu nedenle Bitkiler alemi kesinlikle elenir.
- D) Mantarlar:
- Mantarlar alemi, glikojen depolama, heterotrof beslenme ve çok hücreli yapıya sahip olma (maya hariç) özelliklerini taşır. Bu üç özellik, Mantarlar alemiyle mükemmel bir uyum içindedir. Ancak, Mantarların hücre duvarı (kitinden yapılı) bulunur. Bu durum, ilk gözlem olan "hücre duvarı bulunmamaktadır" ile çelişmektedir.
Sonuç Değerlendirmesi:
Verilen gözlemlerden "hücre duvarı bulunmamaktadır" özelliği, Mantarlar alemiyle çelişiyor gibi görünse de, diğer alemlerle karşılaştırıldığında Mantarlar alemi, canlının diğer üç temel özelliğini (glikojen depolama, heterotrof beslenme ve çok hücrelilik) en iyi şekilde bir araya getiren seçenektir. Monera ve Bitkiler alemleri birden fazla ve çok güçlü çelişkiler nedeniyle elenir. Protista alemi ise "çok hücreli" olma özelliği açısından genellikle zayıf kalır. Bu tür sorularda, en az çelişkiyi barındıran veya özelliklerin çoğunluğunu karşılayan seçeneği işaretlemek önemlidir.
Bu durumda, verilen özelliklerin büyük çoğunluğunu (özellikle glikojen depolama, heterotrof beslenme ve çok hücrelilik) bir arada barındıran alem Mantarlar alemidir.
Cevap D seçeneğidir.
