Bir ülkenin nüfusunun zaman içerisindeki değişimi, genellikle demografik geçiş evreleri ile açıklanır. Bu evreler, doğum ve ölüm oranlarındaki değişimlere göre farklılık gösterir.
Aşağıdaki demografik geçiş evrelerinden hangisinde, bir ülkenin nüfus artış hızı en düşük seviyede seyreder?
A) Yüksek Durağan Dönem (Yüksek doğum ve yüksek ölüm oranları)
B) Erken Genişleyen Dönem (Yüksek doğum ve düşen ölüm oranları)
C) Geç Genişleyen Dönem (Düşen doğum ve düşük ölüm oranları)
D) Düşük Durağan Dönem (Düşük doğum ve düşük ölüm oranları)
E) Azalan Dönem (Ölüm oranlarının doğum oranlarından daha yüksek olduğu durum)
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, demografik geçiş evrelerini ve bu evrelerde nüfus artış hızının nasıl değiştiğini anlamamızı istiyor. Nüfus artış hızı, bir ülkedeki doğum oranı ile ölüm oranı arasındaki farkla belirlenir. Eğer doğum oranı ölüm oranından yüksekse nüfus artar, düşükse nüfus azalır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yüksek Durağan Dönem (Yüksek doğum ve yüksek ölüm oranları): Bu evrede hem doğum oranları hem de ölüm oranları oldukça yüksektir. Yüksek doğum oranları, yüksek ölüm oranları tarafından büyük ölçüde dengelendiği için, nüfus artış hızı çok düşüktür veya sıfıra yakındır. Ancak genellikle pozitif bir artış söz konusudur.
- B) Erken Genişleyen Dönem (Yüksek doğum ve düşen ölüm oranları): Bu evre, demografik geçişin en hızlı nüfus artışının yaşandığı dönemdir. Doğum oranları hala yüksek seyrederken, sağlık, beslenme ve hijyen koşullarındaki iyileşmelerle birlikte ölüm oranları hızla düşmeye başlar. Doğum oranlarının ölüm oranlarından çok daha yüksek olması nedeniyle nüfus artış hızı en yüksek seviyeye ulaşır.
- C) Geç Genişleyen Dönem (Düşen doğum ve düşük ölüm oranları): Bu evrede, eğitim seviyesinin yükselmesi, şehirleşme, aile planlaması gibi faktörlerle birlikte doğum oranları düşmeye başlar. Ölüm oranları ise düşük seviyede kalmaya devam eder. Doğum oranları hala ölüm oranlarından yüksek olduğu için nüfus artışı devam eder, ancak hızı yavaşlamıştır.
- D) Düşük Durağan Dönem (Düşük doğum ve düşük ölüm oranları): Bu evrede hem doğum oranları hem de ölüm oranları düşüktür ve birbirine yakındır. Tıpkı Yüksek Durağan Dönem'de olduğu gibi, düşük doğum oranları düşük ölüm oranları ile dengelendiği için nüfus artış hızı çok düşüktür veya sıfıra yakındır. Genellikle pozitif bir artış söz konusudur.
- E) Azalan Dönem (Ölüm oranlarının doğum oranlarından daha yüksek olduğu durum): Bu evre, demografik geçişin son aşaması olarak kabul edilir ve bazı gelişmiş ülkelerde görülmeye başlanmıştır. Bu dönemde doğum oranları, ölüm oranlarının altına düşer. Yani, ölen kişi sayısı doğan kişi sayısından fazladır. Bu durum, nüfusun azalmasına yol açar. Nüfus artış hızı negatif bir değer alır, bu da seçenekler arasında en düşük artış hızı anlamına gelir.
Sonuç olarak, nüfus artış hızının en düşük seviyede seyrettiği (hatta negatif olduğu) dönem, ölüm oranlarının doğum oranlarından daha yüksek olduğu Azalan Dönem'dir.
Cevap E seçeneğidir.
