9. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 3. senaryo meb Test 3

Orta Çağ'da Asya'dan Avrupa'ya doğru yaşanan kitlesel göç hareketleri, sadece Kavimler Göçü ile sınırlı kalmamıştır. Bu dönemde yaşanan diğer büyük göç hareketlerinin Avrupa ve Asya üzerindeki etkileri düşünüldüğünde, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A) Moğol istilaları, Asya ve Doğu Avrupa'da büyük yıkımlara ve devletlerin yeniden şekillenmesine neden olmuştur.

B) Türklerin Anadolu'ya göçleri, Anadolu'nun demografik ve kültürel yapısını kökten değiştirmiştir.

C) Haçlı Seferleri, Avrupa'dan Doğu'ya doğru gerçekleşen kitlesel bir göç hareketi olup, Doğu'da kalıcı Avrupa devletleri kurulmasına yol açmıştır.

D) Avrupa'da etnik çeşitlilik artmış ve yeni kültürel sentezler oluşmuştur.

E) Göçler, ticaret yollarının güzergahlarını değiştirmiş ve yeni ekonomik merkezlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

Sevgili öğrenciler, bu soruda Orta Çağ'da Asya'dan Avrupa'ya yaşanan büyük göç hareketlerinin ve diğer önemli olayların etkilerini değerlendirmemiz ve yanlış olan yargıyı bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Moğol istilaları, Asya ve Doğu Avrupa'da büyük yıkımlara ve devletlerin yeniden şekillenmesine neden olmuştur.

  Bu yargı doğrudur. 13. yüzyılda Cengiz Han ve ardıllarının liderliğindeki Moğol istilaları, Asya'dan Doğu Avrupa'ya kadar geniş bir coğrafyada büyük şehirlerin yıkılmasına, milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine ve birçok devletin (örneğin Harzemşahlar, Kiev Knezliği, Abbasi Halifeliği) ortadan kalkmasına veya yeniden yapılanmasına yol açmıştır. Moğol İmparatorluğu'nun parçalanmasıyla Altın Orda, İlhanlılar gibi yeni devletler kurulmuştur.

• B) Türklerin Anadolu'ya göçleri, Anadolu'nun demografik ve kültürel yapısını kökten değiştirmiştir.

  Bu yargı da doğrudur. 11. yüzyıldan itibaren başlayan Türk göçleri ve özellikle Malazgirt Zaferi sonrası Anadolu'ya yerleşen Türkmen boyları, bölgenin etnik, dilsel, dini ve kültürel yapısını tamamen dönüştürmüştür. Anadolu, Hristiyan ve Rum ağırlıklı bir yapıdan, Müslüman ve Türk ağırlıklı bir yapıya bürünmüştür.

• C) Haçlı Seferleri, Avrupa'dan Doğu'ya doğru gerçekleşen kitlesel bir göç hareketi olup, Doğu'da kalıcı Avrupa devletleri kurulmasına yol açmıştır.

  Bu yargı yanlıştır. Haçlı Seferleri, Avrupa'dan Kutsal Topraklar'a (Doğu'ya) doğru gerçekleşen büyük insan hareketleriydi ve bu seferler sonucunda Kudüs Krallığı, Antakya Prensliği gibi Haçlı devletleri kurulmuştur. Ancak bu devletler, varlıklarını uzun süre sürdürememiş ve zamanla Müslüman güçler tarafından geri alınmıştır. Dolayısıyla, bu devletler "kalıcı" olmamıştır. Bu nedenle, bu seçenekteki "kalıcı" ifadesi yargıyı yanlış kılmaktadır.

• D) Avrupa'da etnik çeşitlilik artmış ve yeni kültürel sentezler oluşmuştur.

  Bu yargı doğrudur. Kavimler Göçü ile başlayan süreçte Hunlar, Gotlar, Vandallar, Slavlar, Avarlar, Macarlar gibi birçok farklı etnik grup Avrupa'nın çeşitli bölgelerine yerleşmiş, bu da etnik çeşitliliği artırmış ve farklı kültürlerin etkileşimiyle yeni kültürel sentezlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

• E) Göçler, ticaret yollarının güzergahlarını değiştirmiş ve yeni ekonomik merkezlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

  Bu yargı da doğrudur. Büyük göçler ve istilalar, mevcut ticaret yollarının (örneğin İpek Yolu) güvenliğini bozmuş veya güzergahlarını değiştirmiştir. Bu durum, yeni ticaret yollarının keşfedilmesine ve bu yollar üzerinde bulunan şehirlerin (örneğin İtalyan şehir devletleri) yeni ekonomik merkezler olarak yükselmesine neden olmuştur.

Yukarıdaki analizler ışığında, Haçlı Seferleri sonucunda Doğu'da kurulan Avrupa devletlerinin "kalıcı" olmadığı gerçeği, C seçeneğindeki yargıyı yanlış kılmaktadır.

Cevap C seçeneğidir.