9. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 5. senaryo Test 3

Türklerde konargöçer yaşam, binlerce yıl süren bir adaptasyon sürecinin sonucudur. Bu yaşam tarzı, Türklerin hem coğrafyaya uyum sağlamasını hem de belirli karakter özelliklerini geliştirmesini sağlamıştır.

Konargöçer yaşamın Türklerin genel özellikleri üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir çıkarımdır?

A) Coğrafi koşullara hızlı adapte olabilme yeteneği kazanılmıştır.

B) Savaşçı özellikler ve askerî disiplin gelişmiştir.

C) Özgürlüklerine düşkün ve bağımsızlıklarına önem veren bir karakter oluşmuştur.

D) Devlete bağlılık ve merkezi otoriteye mutlak itaat, konargöçer yaşamın temelini oluşturmuştur.

E) Göçebe yaşam, geniş coğrafyalara yayılmayı ve farklı kültürlerle etkileşimi kolaylaştırmıştır.

Sevgili öğrenciler, bu soruda Türklerin konargöçer yaşam tarzının getirdiği özellikler üzerinde duruluyor ve bu özelliklerden hangisinin yanlış bir çıkarım olduğunu bulmamız isteniyor. Her seçeneği dikkatlice inceleyelim ve konargöçer yaşamın doğasıyla karşılaştıralım.

• A) Coğrafi koşullara hızlı adapte olabilme yeteneği kazanılmıştır.

  Konargöçer yaşam, mevsimlere ve kaynaklara göre sürekli yer değiştirmeyi gerektirir. Bu durum, farklı iklim ve arazi koşullarına (bozkır, dağlık alan, vaha vb.) uyum sağlama yeteneğini geliştirmiştir. Dolayısıyla bu ifade doğru bir çıkarımdır.

• B) Savaşçı özellikler ve askerî disiplin gelişmiştir.

  Konargöçer toplumlar, geniş bozkırlarda hayatta kalmak, sürülerini korumak ve bazen de yeni otlaklar elde etmek için mücadele etmek zorundaydı. Atlı savaşçılık, okçuluk ve kabileler arası düzenli hareket etme becerisi, güçlü bir savaşçı ruhu ve askerî disiplini beraberinde getirmiştir. Bu ifade de doğru bir çıkarımdır.

• C) Özgürlüklerine düşkün ve bağımsızlıklarına önem veren bir karakter oluşmuştur.

  Bozkırın enginliği, sürekli hareket halinde olma ve yerleşik hayata bağlı kalmama, Türklerde özgürlük ve bağımsızlık duygusunu pekiştirmiştir. Kendi kararlarını alma ve kısıtlamalara karşı direnme eğilimi bu yaşam tarzının doğal bir sonucudur. Bu ifade de doğru bir çıkarımdır.

• D) Devlete bağlılık ve merkezi otoriteye mutlak itaat, konargöçer yaşamın temelini oluşturmuştur.

  Konargöçer yaşamda, kabileler ve boylar arasında belirli bir özerklik ve hareket serbestisi esastır. Merkezi bir otoritenin, geniş coğrafyalara yayılmış ve sürekli hareket eden topluluklar üzerinde "mutlak itaat" sağlayabilmesi oldukça zordur. Türk devletleri kurulsa bile, boyların ve kabilelerin kendi iç işlerinde önemli bir serbestisi bulunurdu ve merkezi otoriteye bağlılık genellikle şartlara göre değişebilirdi. Mutlak itaat ve güçlü merkeziyetçilik daha çok yerleşik, tarım toplumlarının özellikleridir. Bu nedenle bu ifade yanlış bir çıkarımdır.

• E) Göçebe yaşam, geniş coğrafyalara yayılmayı ve farklı kültürlerle etkileşimi kolaylaştırmıştır.

  Konargöçer yaşam tarzı, Türklerin Orta Asya'dan Avrupa'ya kadar geniş coğrafyalara yayılmasını sağlamıştır. Bu yayılma sırasında farklı medeniyetler ve kültürlerle (Çin, İran, Bizans, Slavlar vb.) yoğun etkileşimler yaşanmış, bu da hem Türk kültürünü zenginleştirmiş hem de etkileşimde bulundukları kültürleri etkilemiştir. Bu ifade de doğru bir çıkarımdır.

Yukarıdaki analizler sonucunda, konargöçer yaşamın doğasına aykırı olan çıkarımın D seçeneğinde yer aldığı görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.